كفار و مشركين و ضالين و مضلين و مبدعين و ظالمين و فسق و فجور بايد دشمن داشت .
فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ نِعْمَةً
بالاترين تفضلات الهى و نعم پروردگار همين است بلكه ساير تفضلات و نعم دائر مدار اين است .
وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
تمام كارهاى او از روى علم و عين صلاح است .
[ سوره الحجرات ( 49 ) : آيه 9 ]
وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَى الْأُخْرى فَقاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلى أَمْرِ اللَّهِ فَإِنْ فاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ ( 9 )
و اگر دو دسته از مؤمنين با يكديگر مقابله كردند پس اولا بايد بين آنها را اصلاح كرد و اگر يكى از آن دو طايفه بر خلاف حق هستند و تعدى و تجاوز مىكنند بر ديگرى با آنكه بر خلاف حق هست مقاتله كنيد تا تسليم امر الهى شود و چون تسليم شدند پس اصلاح كنيد بين آنها بعدل و انصاف خدا دوست ميدارد مقسطين را .
اخبارى داريم كه راجع باهل بصره باشد ، اصحاب عايشه و طلحه و زبير با اهل كوفه ، اصحاب امير المؤمنين . اولا امير المؤمنين حجت را بر آنها تمام كرد و اشكالاتى كه داشتند جواب كافى شافى داد بلكه مقاتله نكنند و بين آنها اصلاح كنند و چون اهل بصره نپذيرفتند و بغى نمودند با آنها مقاتله فرمود پس از آنكه مغلوب شدند و دست از جنگ كشيدند بعدل و قسط به آنها رفتار نمود . مكرر گفته ايم كه اخبار بيان مصداق مىكنند و آيه عام است .
وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا
البته معلوم است كه هر دو بر حق نيستند يكى بر حق است و ممكن است هيچكدام بر حق نباشند بايد .
فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما
اصلاح آنكه هر دو را بر حق وادار نمود .
فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَى الْأُخْرى
كه زير بار حق نرفت بايد با او مقاتله كرد تا تسليم شود و حق را بپذيرد .
فَقاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلى أَمْرِ اللَّهِ
و چون تسليم شدند به اينكه فرار كردند يا اسلحه را كنار گذاردند و يا طلب امان كردند .