فَلَمَّا خَرَّ
يعنى سقط .
تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ ما لَبِثُوا فِي الْعَذابِ الْمُهِينِ
اين جمله را دو نحوه تفسير كردند : يكى آن كه بر خود جن مبين شود كه علم غيب ندارند ، ديگر آن كه بر انس ، معلوم شود كه آنها در اين دعوى كاذب هستند ، چنان چه اخبار زياد به اين معنى از ائمه ( ع ) رسيده و مراد از عذاب مهين نه عقوبت است بلكه زحمت و مشقت است كه به كار مشغول بودند و الا نفس عمل عبادت است و اطاعت رسول .
تنبيه : گفتند سليمان پنجاه و سه سال عمر شريفش بود در سيزده سالگى به مقام نبوت و سلطنت نائل شد و پس از چهار سال از مدت سلطنتش شروع به بناء بيت المقدس كرد و مدت سلطنتش چهل سال و لكن مدركى بر اين نداريم و اللَّه العالم .
[ سوره سبإ ( 34 ) : آيه 15 ]
لَقَدْ كانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتانِ عَنْ يَمِينٍ وَ شِمالٍ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَ اشْكُرُوا لَهُ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَ رَبٌّ غَفُورٌ ( 15 )
هر آينه بتحقيق بود براى سبا در محل سكونت آنها آيه كه دلالت بر قدرت و تفضلات الهى داشت ، دو باغستان از طرف راست آنها و از طرف چپ آنها پر از فواكه ، انبياء مبعوث به آنها مىگفتند بخوريد از رزق پروردگار خود و شكر گذار باشيد نعم او را ، شهرستان پاك و پاكيزه و پروردگار آمرزنده .
لَقَدْ كانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ
و در حديث از حضرت رسالت است فرمود : سبأ اسم رجلى بود كه ابو العرب مىگفتند و گفتند سبأ ابن يشحب بن يعرب بن قحطان بود و ده اولاد آورد كه از هر كدام آنها قبيلهاى تشكيل شد ، شش نفر آنها در يمن سكونت كردند و چهار آن ها در شام . اما شش نفر يمنى ، از دو كنده و مذحج و اشعرون و انمار و حمير ، شش قبيلهء عرب و اما چهار شامى ، عامله و جذام و لخم و غسان چهار قبيلهء عرب و اسم بلدهء خود را به نام جد خود گذاردند .
جَنَّتانِ عَنْ يَمِينٍ وَ شِمالٍ
مراد اين نيست كه دو باغستان فقط بوده بلكه در طرف