سابقه نظر به اينكه حفظ زراعت در روز در عهدهء صاحب زرع است ، و حفظ اغنام در شب در عهدهء صاحب اغنام است . و چون شب بوده به قرينهء كلمهء نفشت لذا صاحب اغنام ضامن است ، و ضمان او اگر زرع به كلى از بين رفته اغنام را بايد به صاحب زرع بدهد چنانچه داود حكم فرمود و مسأله را ارجاع فرمود به سليمان براى اينكه بدانند سليمان هم داراى مقام نبوت و وصايت هست كه گفتند : قبل از بلوغ به مقام رسالت رسيد مثل عيسى و يحيى ، و مثل حضرت جواد و حضرت هادى و حضرت بقية اللَّه ( عج ) كه قبل از بلوغ به مسند امامت نائل شدند ، و حضرت سليمان هم مخالف حضرت داود حكم نفرمود بلكه توضيح او را فرمود به اصطلاح تقييد بعد از اطلاق بوده كه اگر زرع به كلى از ريشه كنده شده كه ديگر نمىرويد بايد اغنام را به او بدهد ، و اگر فقط سبز آن را كه روئيده شده اغنام خوردهاند آنچه در شكم اغنام است از بچه و شير آنها . اين تفصيل در مقابل اجمال ، و تقييد در مقابل اطلاق است و هر دو بر حسب احكام شرعيه شرايع قبل صحيح و بجا بوده .
لكن در شريعت اسلام ضمان در اين نوع موارد قيمى است بايد زرع را در موقع سبز بودن قيمت كنند و در حال فساد هم قيمت كنند تفاوت قيمت را ضامن است اگر تقصير با صاحب اغنام باشد ، و اگر تقصير و كوتاهى نكرده ضمانى نيست . پس از اين توضيح در مقام تفسير بر آئيم .
(
وَ داوُدَ وَ سُلَيْمانَ
) عطف به انبياء سابق .
(
إِذْ يَحْكُمانِ فِي الْحَرْثِ
) : حرث كشتزار است ، و مراد از يحكمان حكم حضرت داود كه بطور مطلق بوده كه اغنام را بايد به صاحب حرث بدهد ، و حكم سليمان بود كه تفصيل داد پس از ارجاع داود به سليمان .
(
إِذْ نَفَشَتْ فِيهِ
) : يعنى شبانه در آن حرث آمدند .
(
غَنَمُ الْقَوْمِ
) : گوسفندان قوم و زرع او را خوردند .