وَ إِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلى أَدْبارِهِمْ نُفُوراً
در زمانى كه ياد كردى پروردگار خود را در قرآن مجيد بوحدانيت و يگانگى پشت كردند و رفتند و متنفر شدند
وَ إِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ
ذكر توحيد در قرآن مجيد شايد متجاوز از هزار موضع شده بلكه تمام قرآن بدلالت مطابقى يا التزامى يا اقتضايى دلالت بر وحدانيت حق دارد بلكه تمام موجودات امكان دلالت دارد ( دل هر ذره را كه بشكافى وحده لا شريك له گويد ) و اولين دعوت تمام انبيا دعوت بتوحيد است و حضرت رسالت اولين دعوتش ميفرمود
قولوا لا إله الا اللَّه تفلحوا
و مخالف با توحيد فقط مشركين و كفار و بعض فرق مسلمين هستند يا مشرك هستند يا توحيد صفاتى يا افعالى يا نظرى را مخالف هستند و اينها يعنى مشركين موقعى كه آيات توحيد بر آنها قرائت ميشد
وَلَّوْا عَلى أَدْبارِهِمْ
پشت ميكردند و فرار ميكردند چون بطلان آلهه آنها ميشد نفورا و تنفر آنها و اذيتهاى آنها به حضرت رسالت بلكه بساير انبياء سببش همين كلمه بود .
[ سوره الإسراء ( 17 ) : آيه 47 ]
نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَسْتَمِعُونَ بِهِ إِذْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ وَ إِذْ هُمْ نَجْوى إِذْ يَقُولُ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلاَّ رَجُلاً مَسْحُوراً ( 47 )
ما عالمترين به آنچه اينها استماع ميكنند به او زمانى كه مىشنوند و گوش فرا ميدهند بفرمايشات تو و زمانى كه با هم مسلكان خود نجوى ميكنند زمانى كه ميگويند ظالمين كه متابعت نمىكنيد مگر مرده جن زده كه او را سحر كردند
نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَسْتَمِعُونَ بِهِ
بعلم ذاتى ببواطن و مقاصد آنها كه مفاد كلمه ما است يعنى خداوند از قلب آنها خبر دارد كه غرض آنها از استماع فرمايشات شما چيست سپس بيان ميفرمايد : كه اولا ميآيند
إِذْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ
فرمايشات ترا استماع مىكنند
وَ إِذْ هُمْ نَجْوى
در پرده و در خفاى تو و مسلمين و با آنها مشورت ميكنند