تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 320

مساهمون:

ص٣٢٠
سجده ميكنند چنانچه ميفرمايد
وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ دابَّةٍ وَ الْمَلائِكَةُ وَ هُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ
نحل آيه 51
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ وَ الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ وَ النُّجُومُ وَ الْجِبالُ وَ الشَّجَرُ وَ الدَّوَابُّ وَ كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ وَ كَثِيرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذابُ
حج آيه 18 و بسيارى از آيات ديگر و مراد از سجده خضوع و خشوع و تمكين و ارادت و تسليم به قضا و قدر الهى است . طوعا و كرها طوع برغبت و ميل تسليم جميع واردات ميشوند و ميدانند تمام موافق با حكمت و مصلحت است و ايكال امر به خدا ميكنند و راضى بقضاء حق هستند . و كره كراهت از اين واردات دارند و تمكين نيستند ولى خواهى نخواهى قضاء الهى جارى مىشود و چاره‌اى ندارند و اين اختصاص بكفار ندارد بسيارى از مسلمين و عوام كالانعام به مجرد يك پيش آمدى بسا كافر ميشوند و خدا را عادل نميدانند و راضى نيستند و كلمات زشت ميگويند و جسارت ميكنند در حديث قدسى است ( من لم يصبر على بلائى و لم يرض بقضايى فليطلب ربّا سواى و ليخرج من ارضى و سمائى . )
وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ
مفسرين بعضى گفتند انسان كه سجده مىكند سايه او هم سجده مىكند بعضى گفتند بدنش سجده مىكند و قلبش نميكند چون بر غير خدا است بعضى گفتند سايه او متمايل مىشود از جانبى بجانبى صبح سايه به طرف مغرب است شام به طرف مشرق . لكن آنچه به نظر ميرسد اينكه سايه هر چيزى روى زمين افتاده و اين جمله در مقام مدح اهل عبادت است كه مثل سايه در صبح و شام به خاك ميافتند در حال نماز و بعيد نيست كه مراد بالغدو و الاصال روز و شب باشد كه شامل تمام اوقات صلوات شود و اللَّه العالم .