وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ
اسراء آيه 46 ، اگر مراد تسبيح تكوينى بود مىفهميديم چون دلالت بر وجود صانع دارند
سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
حديد - حشر - صف آيه 1 .
جمله ذرات زمين و آسمان * با تو ميگويند روزان و شبان
ما سميعيم و بصيريم و هوشيم * با شما نامحرمان ما خاموشيم
حتى همين آيه شريفه صراحت دارد زيرا عطف ميدهد و الملائكة و معلوم است تسبيح ملائكه تشريعيست بلكه قرينه ديگر هم دارد كلمه من خيفته تسبيح تكوينى از روى خوف نيست بلكه قهرى است و بدون اختيار .
و از براى خوف گفتند سه قسم خوف داريم خوف از معاصى و كفر و شرك و ظلم و امثال آنها كه بچه عقوباتى دنيوى و اخروى گرفتار مىشود و اين در اثر ايمان است . و خوف در كوتاهى در بندگى . و خوف از عظمت و كبريايى خداوند كه خوف ملائكه از اين راه است .
و از براى خوف ممدوح سه درجه است : 1 - جلوگيرى كند از معاصى كبار 2 - از كليه معاصى . 3 - از خطور معصيت در قلب كه مقام عصمت است و بالاتر از عصمت حتى از ترك اولى كه خاصّ محمد و آل او است .
وَ يُرْسِلُ الصَّواعِقَ
صاعقه آتش است كه از طرف بالا نازل مىشود و يك قسمتى را ميسوزاند مثل صاعقه ثمود و قوم شعيب و بسيار ديگرى از امم ماضيه
فَيُصِيبُ بِها مَنْ يَشاءُ
هر كه استحقاق اين نوع از عذاب را داشته باشد
وَ هُمْ يُجادِلُونَ فِي اللَّهِ
يا منكر وجود حق است يا مشرك است يا تكذيب رسولان حق مىكند يا در ضلالت است و مجادله بحث و لجاج است كه حق را باطل كند و باطل را اثبات كند .
وَ هُوَ شَدِيدُ الْمِحالِ
از براى محال تفاسيرى كردهاند لكن در اخبار