[ سوره يوسف ( 12 ) : آيه 66 ]
قالَ لَنْ أُرْسِلَهُ مَعَكُمْ حَتَّى تُؤْتُونِ مَوْثِقاً مِنَ اللَّهِ لَتَأْتُنَّنِي بِهِ إِلاَّ أَنْ يُحاطَ بِكُمْ فَلَمَّا آتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قالَ اللَّهُ عَلى ما نَقُولُ وَكِيلٌ ( 66 )
فرمود هرگز نميفرستم او را با شما تا اينكه عهد و قسم ياد كنيم بعهد الهى هر آينه او را برگردانيد به من مگر تقدير الهى و پيش آمدى شود كه از قدرت و اختيار شما خارج باشد پس موقعى كه عهد و قسم ياد كردند نزد يعقوب و خواستند او را ببرند يعقوب گفت خداوند بر آنچه من با شما قرارداد كرديم و گفتيم وكيل باشد .
قالَ لَنْ أُرْسِلَهُ
لن براى نفى تأييد است يعنى ممكن نيست و محال است بمحال عادى كه من او را بفرستم معكم با شما كه حكماء گفتند چهار قسم محال داريم : محال ذاتى ، محال وقوعى ، محال شرعى ، محال عادى .
محال ذاتى كه محال عقلى هم گويند مثل شريك بارى مقابل واجب و ممكن . محال وقوعى آنكه معلول بدون علت تحقق پيدا نمىكند مثل ماهيات ممكنه در مقابل طبيعى و دهرى و مصنوع بدون صانع و فعل بدون فاعل .
محال شرعى افعالى كه شرع و عقل حكم بقبح آن كرده مثل فحشاء و منكر و بغى و ساير معاصى كه محال است شارع ترخيص كند و عقل تجويز كند .
محال عادى به اينكه بر حسب عادت و اسباب ظاهريه هنوز واقع نشده مثل عنقا و كوه قاف و غول بيابانى كه علماء از اين نحو امور تعبير مىكنند بانياب اغوال و در اينجا يعنى بر حسب عادت محال است او را بفرستم با شما
حَتَّى تُؤْتُونِ
كه تؤتونى بوده كسره دلالت بر سقوط ياء متكلم مىكند
مَوْثِقاً مِنَ اللَّهِ
يعنى با خدا عهد و ميثاق ببنديد در حضور من كه واجب شود بر شما كه بعهد و نذر و قسم واجب مىشود و نقضش حرام و موجب كفاره على