1 - اينكه اگر آمرين بمعروف و ناهين از منكر ميان قوم باشند خداوند عذاب نميفرستد .
2 - آنكه هر بلائى به انسان متوجه مىشود در اثر معاصى است مثل معاصى مثل زهر است ممكن است قليل آن و لو كسالت ، و مرض توليد كند لكن قابل معالجه هست كه برگرداند و رفع اثر آن بشود ، و اما كثير آن قابل معالجه نيست و موجب هلاكت است ، معاصى هم قابل توبه است اما كثير آن كه موجب سياهى قلب و قساوت شود ديگر قابل علاج نيست و موجب هلاكت مىشود و همچنين زخم كم او قابل جرّاحى هست و اما زياد آن مورث تلف مىشود و هكذا ساير مضرّات 3 - مثلى كه معروف است بين مردم كه ميگويند آتش كه آمد تر و خشك هر دو را ميسوزاند تمام نيست تا تر را خشك نكند نميسوزاند اگر يك نفر صالح ميان قومى كه اهل فساد هستند باشد عذاب نازل نميشود يا آن صالح را خارج مىكند پس از آن عذاب نازل ميفرمايد يا آن هم فاسد مىشود
يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئاً
انفطار آيه 19 .
[ سوره هود ( 11 ) : آيه 118 ]
وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً واحِدَةً وَ لا يَزالُونَ مُخْتَلِفِينَ ( 118 )
و اگر مشيّت پروردگار تو تعلق گرفته بود هر آينه قرار ميداد تمام افراد ناس را يك امّت و هميشه اين افراد اختلاف بين آنها است و مختلف هستند با يك ديگر .
وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ
لو امتناعيه است يعنى هرگز خدا همچه امرى را نخواسته كه يك امّت باشند و يك ملّت .
اشكال - كه اين آيه منافى است با آيه شريفه
كانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ
بقره آيه 209 .