است در مقام رفع آن برآيد و جهل مركب كه خيال مىكند عالم است و جاهل بجهل خود است كه علاج اين جهل بسيار مشكل است حتى از حضرت عيسى عليه السّلام است كه من مرده را زنده ميكنم ولى جاهل مركب را نميتوانم هدايت كنم
آن كس كه نداند و نداند كه نداند * در جهل مركب ابد الدهر بماند
[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيه 112 ]
وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ ما فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَ ما يَفْتَرُونَ ( 112 )
و همين نحو قرار داديم از براى هر پيغمبرى دشمنى از شياطين انسى و جنّى كه وسوسه ميكنند يكديگر را بگفتارهاى مزخرف كه صورت ظاهر دارد و مغز و حقيقت ندارد براى فريب دادن يكديگر و اگر مشيت پروردگار تو تعلق بگيرد هراينه نميكردند اين كار را پس واگذار آنها را و افتراهاى آنها كه مىبندند .
و كذلك يعنى همين نحوى كه تو دشمنهاى انسى و جنّى دارى انبياء سلف مبتلى بودند
جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ
اعم از رسل و انبياء غير مرسل ، اولو العزم و غير اولى العزم زيرا لفظ كل از الفاظ عموم است شامل تمام مىشود و اشكال به اينكه خداوند چگونه براى انبياء خود دشمن جعل ميفرمايد بسيار واهى و بىمغز است زيرا نظام جملى عالم كه بر وفق حكم و مصالح جعل شده و البته اگر بهتر از اين بود خداوند آن نحو قرار ميداد بايد مؤمن ، كافر ، عادل ، فاسق ، زيبا ، زشت ، بصير ، اعمى ، صحيح ، سقيم ، غنى ، فقير ، زن ، مرد ، ظالم ، مظلوم ، عزيز ، ذليل باشند و بنده اگر پى به حكم و مصالح او برد دليل بر اينكه بر خلاف حكمت است نيست زيرا آدم و شيطان ، هابيل و قابيل ، ابراهيم و نمرود ، موسى و فرعون حضرت محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و بو جهل ، حضرت على عليه السّلام و عمر ، حضرت حسن عليه السّلام و معاويه ،