كان لمولاه
مملوك تو ، مخلوق تو ، مصنوع تو هستند و اختيار ملك با مالك است ( صلاح مملكت خويش خسروان دانند ) .
وَ إِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ
مغفرت شامل حال مؤمن مىشود نسبت بمعاصى صادره از او و اما كافر و مشرك از اين موهبت ممنوع هستند
إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ
نساء آيه 48 .
فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
عزيز بزرگى و توانى و محكم كاريست حكيم موافق حكم و مصالح اگر قابليت مغفرت داشته باشند و موافق با مصلحت باشد ميآمرزد و الا مورد عذاب ميشوند .
[ سوره المائدة ( 5 ) : آيه 119 ]
قالَ اللَّهُ هذا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ( 119 )
فرمود خداوند كه اين روزى است كه نفع ميدهد صادقين را صدق آنها از براى آنها بهشتهايى است كه جارى مىشود از زير آنها يعنى از پاى آنها نهرهايى هميشه در آن بهشتها هستند ابد الاباد خداوند از آنها راضى آنها هم از خدا راضى و اين فوز عظيم است .
قالَ اللَّهُ هذا يَوْمُ
بسيارى از مفسرين گفتند اشاره بروز قيامت است لكن منافى است با آيات قبل چنانچه شرح شد ، و بعضى گفتند در همين دنيا است زيرا در قيامت كفار اقرار بكفر ميكنند و خوارج بافعال خود شهادت ميدهند و صدق است و هيچگونه نفعى بر آنها ندارد لكن اين هم درست نيست زيرا معناى صادقين را نفهميدهاند .
و توضيح كلام و تحقيق مرام اينست كه زمان گذشته و آينده و حال براى زمانيات است و دهر محيط به زمان است گذشته و آينده ندارد و سرمد محيط بدهر