است كه پيشرفت اسلام در اثر الفت و اتحاد است و ضعف آن در اثر عداوت و اختلاف است و يكى از اسبابى كه ايجاد عداوت و بغضاء مىكند كه اين هم مشهود است شراب و قمار است لذا ميفرمايد
أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ
اما خمر بعد از آنى كه مستى آورد و سرپوش عقل شد از هيچ قبيح و زشتى جلو گيرى نميكند مىزند ، ميكشد ، فحش ميدهد ، سب مىكند ، غيبت و تهمت و ساير منكرات و فحشاء را مرتكب مىشود حتى بسا كفر ميگويد و از اين جهت كليد درب كليه معاصى است و اين باعث عداوت و بعضاء ميگردد .
و اما ميسر كه قمار باشد البته آنكه باخته يك كينه و عداوتى از برنده در قلبش ايجاد مىشود حتى بسا عيال خود را هم ميبازد و بقدرى قمار تأثير در عداوت و بغضاء دارد كه صبيان هم در لعب خود برنده يك تفوق و بزرگى در خود ميبيند و بازنده يك حقارت و كوچكى و خفت در خود مشاهده مىكند و بغض طرف در دلش جاىگير مىشود
وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ
صد بمعنى جلوگيرى است و صد از ذكر خدا جلوگيرى قلب و اعضاء و جوارح است از توجه به خدا ، اما قلب ديگر موعظه به او اثر نميكند ، حقايق را درك نميكند ، مرگ و عقبات بعد از مرگ ، قبر ، برزخ قيامت ، بهشت ، جهنم ، ثواب ، عذاب ، سؤال ، ميزان ، دين ، احكام ، تمام آنچه از ناحيه حق است فراموش مىكند ، اعضاء و جوارح از ارتكاب معاصى خوددارى نميكند ، چشم ، گوش ، دست ، پا ، زبان ، حتى عورت . و ذكر اقسامى دارد ذكر لسانى ، عملى ، قلبى تمام از دست ميرود .
وَ عَنِ الصَّلاةِ
نمازى كه اهم واجبات است ترك مىشود الان مشاهده كنيد آنهايى كه شراب خوار و قمارباز هستند صد ده آنها نماز گذار نيستند و آنهايى كه يك قيام و قعودى دارند صد نود آنها نماز باطل از جهات مختلفه دارند .