شرط و جزاء چيست ، 3 - اينكه به نظر حقير ميآيد وجه تقديم تقوى بر ايمان چيست
( اما اشكال اول )
مفسرين دو جواب گفتند : يكى آنكه جمله
لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا
راجع بشرب خمر است و عمل ميسر قبل از نزول آيه تحريم مشروط است بر اينكه بعد از نزول تحريم بپرهيزند كه مفاد
إِذا مَا اتَّقَوْا وَ آمَنُوا
است
وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
اتيان باعمال حسنه پس تقواى از محرمات و ايمان به خدا و اتيان باعمال حسنه رفع محذور ارتكاب قبل از نزول تحريم را مىكند و جمله
ثُمَّ اتَّقَوْا وَ آمَنُوا
يعنى دوام تقوى و ايمان كه بر اين دو باقى باشند و جمله
ثُمَّ اتَّقَوْا وَ أَحْسَنُوا
راجع بتقوى از مظالم عباد است بقرينه احسنوا و اين جواب علاوه بر اينكه تفسير برأى است و مدركى ندارد بسيار واهى است زيرا اولا تحريم خمر و ميسر در تمام شرايع بوده بلكه حكم عقل هم بر حرمتش قائم است چنانچه گذشت ، و ثانيا بر اين فرض قبل از تحريم حرمتى نداشته تا مورد مؤاخذه باشد ، و ثالثا اجتناب از ساير محرمات يا از اين دو حرام بعد از تحريم چه مدخليتى دارد براى رفع محذور قبل از تحريم .
جواب دوم - گفتند طعموا راجع بمباحات است اين جواب هم تمام نيست زيرا اباحه مباحات مشروط بايمان و اجتناب از محرمات و اتيان باعمال صالحه نيست مضافا به اينكه رفع محذور تكرار را نميكند .
( و اما اشكال دوم )
سيد مرتضى رضى اللَّه عنه دو جواب فرموده : 1 - اينكه منضم كنيم بجمله فيما طعموا غيره را يعنى مطعومات و غير مطعومات و معنى اين باشد كه اگر كسى ايمان آورد و از محرمات متقى شد و اعمال صالحه بجا آورد در باقى امور از مطعوم و غير مطعوم ارتكابش مانعى ندارد .