لكن اين حديث در غريق و حريق و امثال آن جارى نميباشد و تنقيح مناط هم تمام نبوده و قياس نيز باطل است و اين موارد از مورد اخبار خارجند و حكم آنها حكم مريض است كه هر مقدار از نماز كه ميسور است بايد انجام دهد چه از حيث شرايط و چه از حيث اجزاء « لان الميسور لا يسقط بالمعسور ، و ما لا يدرك كله لا يترك كله » و اما تفسير آيه
فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُكْباناً
تفريع بر آيه قبل است كه امر بمحافظت صلوة فرموده و در اينجا ميفرمايد اگر خوف براى شما پيدا شد چه در محاربه يا از سباع و لصوص پس نماز بگزاريد در حال پياده يا سواره و رجال جمع راجل يعنى پياده و ركبان جمع راكب يعنى سواره ، يعنى در همان حال محاربه يا فرار از دزد و درنده بهر وضعى هستيد نماز بگذاريد و رجالا و ركبانا حال است براى فعل محذوف يعنى « فصلوا رجالا او ركبانا »
فَإِذا أَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ
پس هر گاه ايمن شديد به اينكه جنگ راكد شود يا از سباع و لصوص نجات يابيد ياد خدا كنيد يعنى نماز با تمام اجزاء و شرايط بجاى آوريد و اطلاق ذكر بر نماز در بسيارى از آيات شده مانند :
اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً
در مجمع البحرين در بيان اين آيه در ذيل لغت ذكر ميگويد « يشتمل الصلاة و قراءة القرآن و تدريس الصلاة و مناظرة العلماء » و ظاهرا اين مذكورات از باب مثال است و هر چه انسان را متوجه خدا كند و به ياد خدا اندازد اطلاق ذكر بر او صحيح است .
كَما عَلَّمَكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ
آن چنان نماز را بجاى آوريد كه خداوند بشما تعليم داد و مطابق دستور او و با رعايت شرايط و آداب آن ، نه از پيش خود و اختراع خود ، زيرا نماز عبادتى است توقيفى و بايد طبق دستور شرع عمل شود .