لازم است . [ و ] امّا به مقدار اندك ، نه آنكه غذاى دائم باشد . و سرزنش بنى اسرائيل بر آن است كه نان [ و ] پياز را - و لو بهطور غالب و قوت دائم - بر مرغ بريان ترجيح مىدادند . « 1 »
اهْبِطُوا مِصْراً
. « 2 »
مؤلف : و مراد به مصر شهرى از شهرهاست .
علّامه شعرانى : اگر مصر معروف باشد ، مراد از امر حقيقت طلب نيست . مقصود آنكه يا بايد به ذلّت خدمت راضى شويد در شهر مصر و هرچه خواهيد بخوريد يا به عزّت باشيد و قناعت كنيد ، چنانكه با فرزندت گويى : « اگر ادب نياموزى خود را آمادهء فقر كن » . و از آيهء 59 سورهء شعراء معلوم مىگردد [ كه ] خداوند ملك و ثروت فرعونيان را به بنى اسرائيل داد ، پس آنان به مصر باز گشتند . و مشهور آن است كه چون از مصر بيرون آمدند ، در زمين تيه و پس از آن در زمين شام بودند و به مصر بازنگشتند . و بعضى گويند در تفسير شعراء ، كه فرعونيان در شام نيز ثروت و مال داشتند ؛ چون در آن عهد شام نيز جزء قلمرو مصر بود و بنى اسرائيل آن املاك را گرفتند .
و در تفسير المنار « 3 » از يوسيفوس ، مورّخ يهودى يونانى ، نقل مىكند كه بنى اسرائيل يك بار فرعون را منهزم ساختند و او به حبشه گريخت و موسى عليه السّلام سيزده سال در مصر حكومت كرد ، آنگاه فرعونيان به مصر بازگشتند و حضرت موسى عليه السّلام با قومش بار دوم از مصر خارج شدند و بازنگشتند . « 4 »
مؤلف : و روي عن ابن مسعود أنّه قرأ مصر به غير ألف .
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 1 ، ص 218 .
( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 61 .
( 3 ) . المنار ، ج 1 ، ص 340 .
( 4 ) . روح الجنان ، ج 1 ، ص 206 .