اگر سخنى در قرآن ديدند و سبب شبههء آنان گرديد براى آن است كه حقيقت معنى آن را نيافتهاند ؛ پس نبايد آن را دليل بر بطلان كلام خدا قرار دهند و اگر عجز مردم از معارضهء قرآن ثابت شد ، نبوت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله نيز ثابت مىشود . « 1 »
الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ . .
. « 2 »
مؤلف : نزد بعضى مراد به اين « عهد الست » است كه حقّ تعالى همهء آدميان را از صلب آدم عليه السّلام به شكل مورچههاى خرد خلق نمود بعد از آنكه عقل به ايشان داده بود ، ربوبيّت خود را و تصديق جميع انبيا را به ايشان امر فرمود ، همهء ايشان تصديق به آن كردند و معترف شدند .
علّامه شعرانى : اهل ظاهر اين سخن را نمىپذيرند و به دليل عقلى اعتنا نمىكنند و مىگويند : قضيهء مورچه در حديث آمده است و گرچه مخالف اصول دين و عدالت حقّ باشد بايد آن را پذيرفت بهمعناى ظاهرى . و گروه ديگر تأويل مىكنند به فطرت توحيد كه خدا انسان را با آن آفريده است ؛ چون توجّه به خالق از غرائز طبيعى انسان است ، مانند ميل طفل به پستان مادر . « 3 »
كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَ كُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
. « 4 »
مؤلف : در خبر مىآيد كه رسول صلّى اللّه عليه و آله گفت : چون مرده را در گور نهند دو فرشته مىآيند تا به گور او فرو شوند و خداى تعالى او را زنده كند تا به صدر و سينه و حيات با او دهد و حواسّ درست و او را از خداى بپرسند و از پيغامبر و از امامان ؛ اگر جواب دهد ، و جواب صواب دهد او را گويند : « نم نومة العروس » ؛ بخسب چنانكه
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 1 ، ص 140 .
( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 27 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 1 ، ص 146 .
( 4 ) . بقره ( 2 ) آيهء 28 .