دنيا را در بهشت ثابت مىدانند . و جواب اين است كه نعم بهشتى در همهء خواصّ مانند دنيا نيست . « 1 »
وَ هُمْ فِيها خالِدُونَ
« 2 »
مؤلف : اين اشكال را [ در ذيل آيه ] مطرح مىكند كه اگر گويند ابدان مركّبند از اجزاى متضادّ الكيفيّه كه معرضند براى استحالهء مادّيه به انفكاك و انحلال ، پس چگونه خلود در جنان متصوّر باشد ؟ [ سپس ابتدا پاسخى نقل كرده ولى خود پاسخ مىدهد كه ] حقّ سبحانه بر وجهى اعادهء آن خواهد كرد كه استحاله بر آن وارد نشود ، به اين طريق كه اجزاى آن را متقاوم گرداند در كيفيّت و متساوى در قوّت كه هيچكدام از اجزاى آن قوّت نداشته باشد بر احالهء جزء ديگر و هريك از آن متعانق و متلازم يكديگر باشند ، همچنانكه در بعضى معادن مشاهده مىشود .
علّامه شعرانى : در هيچ آيت و روايتى وارد نيست كه اجسام مردم در آخرت از اجزاى متضادّ تركيب يابد تا به اين جواب متمسّك شويم ، بلكه شايد موجودى بسيط باشد و خداوند قادر است روح را متعلّق به موجود بسيط گرداند غير مركّب . پس جواب دوم ( جواب مؤلّف ) صحيحتر است . « 3 »
إِنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا ما بَعُوضَةً فَما فَوْقَها
. « 4 »
مؤلف : حق - سبحانه - و تعالى به جهت مصلحت بندگان به امر حقير مثل مىزند و اصلا عتاب اهل كفر و نفاق او را از آن باز نمىدارد .
علّامه شعرانى : پس از استدلال بر توحيد و نبوّت و معاد لازم بود تنبيه بر اينكه
هامش
( 1 ) . همان .
( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 25 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 1 ، ص 137 .
( 4 ) . بقره ( 2 ) آيهء 26 .