عن زيد بن ابى حبيب كه جماعتى انصار را درهاى سراى در مسجد بود ، چون جنب شدند راهى ديگر نبود ايشان را ، خداى تعالى رخصت داد كه به رهگذر در مسجد بگذرند . و اين در بدايت اسلام بود ، پيش از آنكه سدّ ابواب كردند و درهايى كه در مسجد بود برآوردند ، مگر در حجرهء امير المؤمنين و فاطمه عليهما السّلام . امّ سلمه روايت كرد كه رسول عليه السّلام گفت : « ألا ! إنّ مسجدي حرام على كلّ حايض من النساء و جنب من الرجال إلّا على محمّد و أهل بيته على و فاطمة و الحسن و الحسين » ؛ گفت : اين مسجد من حرام است بر هر حايضى از زنان و جنبى از مردان ، الّا بر محمّد و اهل بيت او على و فاطمه و حسن و حسين .
و اين قول اولىتر است ؛ براى آنكه حكم تيمّم و آنانكه ايشان را تيمّم بايد كردن ، در آيت خواهد آمدن ، اگر بر تيمّم حمل كنند . تكرار باشد .
علّامه شعرانى : يعنى اگر بگويند : مراد از « عابرى سبيل » مسافر است كه اگر جنب باشد ، مىتواند نماز بخواند به تيمّم . « 1 »
فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً
. « 2 »
مؤلف : امّا آنكه نماز به تيمّم كرده ، باز بايد كردن يا نه ؟ به نزديك ما آنچه بدل وضو بود ، باز نبايد كردن و آنچه بدل غسل بود ، اعتبار كنند ، اگر چنانچه از احتلام بود يا جنابتى نه به اختيار هم باز نبايد كردن و اگر از جماع بود و جنابت به عمد ، نماز اعاده بايد كردن .
علّامه شعرانى : مشهور ميان علماى متأخّرين آن است كه حتّى در جماع اختيارى اگر تيمّم كند با عذر ، اعادهء نماز واجب نيست موافق مذهب شافعى . « 3 »
هامش
( 1 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 395 .
( 2 ) . نساء ( 4 ) آيهء 43 .
( 3 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 400 .