فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ
. « 1 »
مؤلف : پس به سبب بخشايش از خداى نرم شدى ايشان را و اگر بودى درشت خوى سطبردل ، هر آينه پراكنده شدندى از پيرامن تو .
علّامه شعرانى : كاتبان فارسى زبان خويشتن را در هرگونه تصرّف مجاز مىدانند و هر لفظ غيرمأنوس را به كلمهء ديگر مأنوس تبديل مىكنند با آنكه تصرّف در سخن و كتاب ديگران مانند تصرّف در مالوجان آنها ، جايز نيست . ترجمههاى فارسى زير آيات كه در نسخ تفسير ابو الفتوح رحمه اللّه آمده ، همه مسخ شده است . چون خود عبارت قرآن را پيش نظر داشتند ، مىتوانستند در ترجمه تغيير دهند ، از جمله در ترجمه اين كلمه ( وا خداى ) را نپسنديدند و به كلمهء ديگر ( سوى حكم خدا ) تبديل كردند و نيز عبارت « درشت خوى سطبردل » را در ترجمهء « فظّا غليظ القلب » به « زشتخوى سختدل » تغيير دادند و ما را دسترسى به عبارات اصلى شيخ ابو الفتوح نبود ، جز مقدارى از آنكه از روى نسخهء قديمى دو جزء كتاب متعلّق به جناب آقاى كىاستوان - وفّقه اللّه تعالى - تصحيح كرديم و اين نسخه چون قديمى است به ترجمههاى آن اعتماد بيشتر بود . « 2 »
وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ
. « 3 »
مؤلف : و در خبر است كه چون جماعتى با يكديگر مشورت كنند و غرض ايشان راه خداى باشد ، خداى تعالى ايشان را ارشاد كند . بر صلاح . و نظير اين خبر رسول صلّى اللّه عليه و آله است « البكر تستأمر في نفسها ، إنّما أمر باستيذانها لا ستطابة نفسها » ؛ گفت : بكر را كه پدر به شوهر خواهد دادن ، مستحبّ آن است كه با او مشورت كند و دستورى با او برد براى دلخوشى او .
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 159 .
( 2 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 222 .
( 3 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 159 .