و گفتهاند : از اماكن خوذ قلع كنذ و در دوزخ اندازذ ، پس زمين همه مستوى گردذ . « 1 »
فَيَذَرُها :
پس بگذارذ آن را ،
« ها » « 2 » ، كنايتست از زمين « 3 » .
سؤال : ذكر زمين از پيشتر نفرموذ ، كه « ها » عايد بوذ به آن .
جواب : للعلم بها ، زيرا كه در نظر عقلا و غير روشن است كه كوه حالست ، و زمين محل . و حال بىمحل نتواند بوذ .
و گفتهاند : عايدست با محل جبال .
قاعاً :
يعنى : زمين مستوي صلب بوذ ، كه هيچ خاك بر وى نباشد . « 4 »
صَفْصَفاً :
هيچ نرويانذ .
و گفتهاند : « قاع » ، آن بوذ سيل آب آن را بكند ، يا گردانيذه باشذ . و
هامش
( 1 ) - مجمع 7 / 29 ؛ فخر رازى 22 / 17
بيضاوى 2 / 58 : قاعا صفصفا : خاليا مستويا كان اجزاؤها على صف واحد .
در تبيان 7 / 208 اقوال مختلفى را نيز ذكر فرموده است .
( 2 ) - اصل نسخه : « هى » .
( 3 ) - صافى 2 / 77 ، بيضاوى 2 / 58 ، مجمع 7 / 29 ، فخر رازى 22 / 117 .
( 4 ) - تبيان 7 / 208 .