خذاى - عزّ و جلّ - موسى را - عليه السلام - خبر فرموذ كه ، بيت المقدس بر دست شخصى خراب شوذ كه نامش « بخت نّصر » بوذ . وقت خرابى آن ، ما را معلوم فرموذ . چون وقت خرابي رسيذ ، ما از اقوام بنى اسرائيل ، شخصى بطلب وي فرستاديم . و او را در زمين بابل بيافت ، بغايت مسكين و ضعيف . صاحب ما قصد كشتن وي كرذ و گفت :
اگر اين آنست كه خذاى - عزّ و جلّ - دانسته است ، كه هلاك شما و خرابى بيت المقدس بر دست وى بوذ ، او را نتوانى كشت ، و اگر نه اوست ، بىگناهي ، چرا هلاك وى ميطلبى ؟
صاحب ما ، او را تصديق نموذ ، و او را رها كرد و بازگشت . بخت نّصر بزرگ شد و قوت و شوكت يافت ، و با ما قتال و جدال كرد ، و بيت المقدس خراب گردانيذ . جبرئيل ، با ما بذي بغايت رسانيذه است . دشمنى ما با وي ازين جهت است . « 1 » بارى - تعالى - اين آيت فرستاد :
قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ :
بگو اى محمد ! هركس كه دشمن جبرئيل است .
و « جبريل » ، اسمى عجمى است لا ينصرف . « 2 » و در آن لغتها است .
و گفتهاند : اسمى سريا نيست . و بذين لغت ، « جبر » ، عبد بوذ . و « اييل » ، اللّه ؛ يعنى : عبد اللّه . و ميكائيل همين معنى دارذ . « 3 »
و جواب شرط مضمرست . و آن ، آنست كه
« فيمت غيظا »
يعنى : گو بخشم بمير .
هامش
( 1 ) - تفسير رازى 2 / 262 .
( 2 ) - ابن الانبارى ، البيان فى غريب اعراب القرآن 1 / 111 .
( 3 ) - كشاف 1 / 229 ، تفسير فخر 3 / 196 و 2 / 212 .