مَعدنِ انوارِ پروردگار ، بزرگ عارفِ جامعِ همروزگار ، آيت الله سيد ميرزا على طباطبايى تبريزى - نَفَعَنااللهُ وَالمُسلِمينَ مِنْ بَرَكاتِ عُلُومِه - به نظاره نشستن .
اشارتها و بشارتها
شايد بتوان دانستههاى ديگران از آن بزرگمردِ وادى عرفان ، و نيز اشاراتِ پيدا و نهانِ حضرت ايشان را ، در عناوينى چند - در مقولهى نماز - چُنين نمايانْد :
1 . نماز ؛
2 . تعقيباتِ نماز ؛
3 . نماز اوّل وقت ؛
4 . نماز جماعت ؛
5 . نماز در مسجد ؛
6 . نماز شب .
و فروعى چند از هر كدام - به ويژه نماز شب و تعقيبات نماز - كه به فضلِ الهى ، در پىمىآيد .
يكم ؛
در نمازم . . .
« فقر و بىپولى و اولاد زياد ، همواره به من فشار مىآورد ، امّا هنگامى كه سرِ نماز مىايستم ، خداوند تباك و تعالى لذّت عبوديت را به قِسمى به بنده مىفهمانَد كه قريب به يك ساعتْ نمازم طول مىكشد . « 1 » و پس از نماز فكر مىكنم اين لذّت عبوديت در نَشئهى بَعدى - به نحوى كه عبوديت و ربوبيتْ حفظ شود - آيا نصيبمان مىشود يا نَه « 2 » ! »
بيهوده نبود كه چهل سال ، دَم از پروردگار عالَم زد ، و تنها و تنها آداب بندگى به جا آورد !
آهنگِ افلاك
« گاهى طلبكار به درِ منزل مىآيد و در خانه چيزى نيست تا بدهم ، از هر طرفى در فشارم ، ولى در نماز ، به بركتِ خود خدا ، مثل اين است كه نَه زن دارم و نَه بچّه و نَه قرض . مشغول نماز كه مىشوم ، آهنگِ افلاك را مىشنوم . از خدا خواستهام كه اين سماع را از من بردارد « 3 » . »
هامش
( 1 ) - امام على ( ع ) هنگام تلاوت آيات 36 و 37 سورهى نور : « يسًبِّحُ فيها بِالْغُدُوّ وَالْآصالِ رِجالٌ لا تُلْهيهِمْ تجارَةٌ وَ لا بَيعٌ عَن ذِكرِاللهِ » ؛ و صبح و شام در آن خانهها تسبيح مىگويند ؛ مردانى كه تجارت و معاملهاى آنها را از ياد خدا و برپا داشتن نماز و اداى زكات ، غافل نمىسازد . . . فرمود :
« . . . جعل الذَّكَر جِلاءً لِلْقُلُوبِ . . . قَدْ حَفَّتْ بِهِمُ الْمَلائِكَةُ وَ تَنَزَّلَتْ عَلَيهِمُ السّكينةُ ، وَ فُتِحَتْ لَهُمْ ابوابُ السَّماءِ ، و . . . » ؛
نهج البلاغه ، خطبهى 222 ؛ با موضوعِ ارزشِ يادِ خدا ، و صفاتِ يادكنندگانِ خداوند ( اهلِ ذكر ) .
( 2 ) - جناب سيد محمّد حسن قاضى ، نيز نگاشته است : « وقتى به نماز شروع مىكردند ، مثل اين كه هيچ مشغلهاى در دنيا ، غير از نماز ندارند . » ؛ آيتالحق ، ج 1 ، ص 428 .
( 3 ) - به نقل از : حضرت آيت الله حاج شيخ حسنعلى نجابت شيرازى ؛ عطش ، ص 38 .