د ) رعايت بعد جسمى براى بعد معنوى
حضرت آقا ، با توجه به آنكه بدن مركب سلوك است و بايد با آن مدارا نمود ، تا آماده براى بهره هاى معنوى باشد .
مرحوم آقاى حداد در همين رابطه مى فرمودند :
مرحوم آقاى قاضى در ميان شب چون براى نماز شب بر مى خيزيد ، چيز مختصرى تناول مى فرمودند . [ به شاگردان نيز توصيه مى كردند تا اين گونه عمل كنند . ] مثلًا چاى يا دوغ و يا يك خوشهء انگور ، يا چيز مختصرى ديگرى تناول كنند ، تا كه بدن شما از كسالت بيرون آيد و نشاط براى عبادت داشته باشيد . « 1 »
در نتيجه ، حضرت آقا سعى مى كردند تا با استفاده از تجارب عرفانى خويش ، راههاى مختلفى را باستفاده از شناخت نفس ، در تعالى نفس و . . . . استفاده مى نمودند . حال اين سيره را با يك برنامه سلوكى سخت و خشكِ بدون توجه به نفس و حالات و ويژگى هاى آن چقدر متفاوت است .
در همين ، مورد سيرهء حضرت آقا ، روايتى نيز از استاد فاطمى نيا نقل شده است « 2 » كه فردى در نيمهء شب ، حضرت آقا را در قهوه خانه مشاهده مى نمايد ، و بواسطهء تعجبى كه برايش حاصل شده بود ، از علت حضور آن حضرت در آن ساعت و آن مكان سؤال نمود ؟
حضرت آقا فرمودند كه : ديدم حال عبادت ندارم ، بخاطر همين آمدم تا چاى بنوشم و پس از آن به حرم بروم .
از اين گونه مثالها كه نشان دهندهء روش سلوكى حضرت آيت الله العظمى قاضى بوده است ، بسيار ولى فرصت اندك است .
5 ) نتيجه گيرى
آيت الله العظمى قاضى ( ره ) چهرهى درخشان عرفان اسلامى است كه از سيرهى معصومين عليهم السلام سيراب گرديده و همچون عارفى روانشناس به تربيت نفوس پرداخته و سعى نموده است تا راه اساتيد خود را هر چه بهتر و بيشتر شكوفا نمايد .
كليد واژه : آيت الله العظمى قاضى ، روانشناسى عرفانى ، معرفت نفس ، طريقهى احراقيّه ، راه درمان خواطر « 3 »
هامش
( 1 ) - همان ، روح مجرد ، ص 176
( 2 ) - - علامه تهرانى ، روح مجرد ، ص 76
( 3 ) - منبع مكتوب خاصى ندارد ، خود راقم در جلسه اى از آن بزرگوار شنيده است .