مسأله 2 - اگر در اثناء خطبه متفرق شدند ولى بعد از آن برگشتند اگر تفرق آنها بعد از تمام قدر واجب خطبه يا بعد از تمام خطبه بوده و به طورى برگشتند كه موالات بين اجزاء خطبه به هم نخورده ، نماز جمعه بدون اشكال صحيح است در صورتى كه تفرق آنها به قصد انصراف از جمعه نبوده باشد و اگر به قصد انصراف بود احوط اعاده خطبه است ، و اگر موالات به هم خورده احوط بلكه اظهر اعاده است ، ولى اگر تفرق آنها پيش از تمام قدر واجب بوده و به قصد انصراف از آن متفرق شدند بعدا برگشتند ولو بدون فوت موالات احوط اعاده خطبه است ، و اگر به قصد انصراف نبوده مثل اينكه براى فرار از باران بوده و به طورى برگشتند كه موالات به هم خورده خطيب خطبه را ادامه مىدهد از همان جا كه متفرق شدند ، و اگر طول كشيد به طورى كه موالات به هم خورده و برگشتند بايد خطبه را از اول بخوانند .
مسأله 3 - اگر بعد از تكبير امام جمعه مأمومين متفرق شدند و يا امام جمعه بعد از تكبير همه پنج نفر كه اقل عدد معتبر در انعقاد جمعه است متفرق شد نماز جمعه باطل مىشود و بايد نماز ظهر را شروع نمايند اگر چه احتياط مستحب آن است كه به نيت جمعه نماز را تمام نمايند ، و بعد از آن ظهر را بخوانند خصوصا اگر تفرق آنها بعد از تمام شدن يك ركعت و يا بيشتر قبل از سلام نماز باشد .
مسأله 4 - دو خطبه نماز جمعه را جايز است قبل از ظهر بخوانند به طورى كه وقتى تمام شود وقت ظهر داخل شود و نماز را شروع كنند اگر چه احوط آن است كه بعد از داخل شدن وقت ظهر خطبهها را بخوانند .
مسأله 5 - ظاهر اين است كه قصد قربت در دو خطبه نماز جمعه شرط نباشد بنابراين العياذ بالله اگر خطيب قصد ريا كند به بعض خطبهها يا تمام آنها نماز جمعه باطل نمىشود و اعاده خطبهها لازم نيست ولى احتياط كه سزاوار نيست ترك شود در اين است كه دو خطبه را به قصد قربت بخوانند ، چون بعضى از فقها قصد قربت را واجب دانستهاند ولى شكى نيست كه نماز جمعه بايد با قصد قربت باشد .
مسأله 6 - دو خطبه كه پيش از نماز جمعه هست كيفيت آن اين است كه در خطبه اول حمد و ثناى الهى را بگويند و صلوات بر محمد و آل او بفرستند بنابر احتياط واجب و وصيّت به تقوا و پرهيزكارى شود و يك سوره كوچك از قرآن بخوانند بعد از آن كمى خطيب بنشيند و بعد از آن برخيزد و در خطبه دوم باز حمد و ثناى الهى را بجا آورده و بر پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم و ائمه مسلمين عليهمالسلام صلوات فرستد و بنابر احتياط واجب يك سوره كوچك از قرآن بخواند و مستحب است كه بعد از آن براى مؤمنين و مؤمنات استغفار كند ، و دعا كند چون وقت استجابت دعا در روز جمعه يكى بعد از خطبه دوم پيش از نماز جمعه است و يكى نزديك غروب آفتاب .
مسأله 7 - احتياط واجب آن است كه حمد و صلوات را به عربى بخواند و اما موعظه و وصيت به تقوى را جايز است به غير عربى بخوانند بلكه احتياط واجب آن است كه به لغت مستمعين خوانده شود و اگر داراى لغات مختلف هستند به لغات مختلف بخواند ، ولى اگر عدد مستمعين از حدّ نصاب كه به غير
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 592
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٥٩٢