چهارم - زبان كسى را كه سالم است از بيخ ببرد ، ولى اگر زبان او به آفتى لال شده باشد بايد ثلث ديه كشتن را بدهد و اگر زبان او از وقت تولد لال بوده هم حكمش چنين است ؛ ولى احتياط آن است كه در اين صورت بين تمام ديه و ثلث آن با همديگر مصالحه كنند و اگر مقدارى از زبان را ببرد بايد براى توضيح ديه آن به كتابهاى مفصل رجوع شود ولى اختصاراً اگر قسمتى از زبان لال را بريده بايد به نسبت مساحت آن ديه بدهد مثلًا اگر نصف را بريده نصف ديهء كشتن را بدهد و اگر ثلث را بريده ثلث آن را و همين طور است در ساير نسبتهايى كه تصور مىشود ولى اگر زبان سالم را بريده بايد نسبت به بيستوهشت حرف الفباى عربى ديه تقسيم شود ، و هر قسم از حروف را كه نتواند بگويد يك بيستوهشتم ديه به آن تعلق مىگيرد و اگر همه حروف را نتواند بگويد بايد تمام ديه را بدهد .
پنجم - تمام دندانهاى اصلى كه بيستوهشت عدد است اگر از بين ببرد تمام ديه را بايد بدهد ، و ديهء هر كدام از دوازده دندان جلوى دهان كه شش عدد بالا و شش عدد پايين مىباشد ، پنجاه مثقال شرعى طلاى سكهدار است كه مقدار هر مثقال 18 نخود است و اگر پانصد درهم نقره سكهدار هم بدهد كافى است ، و اگر يكى از شانزده دندان عقب را كه هشت عدد آنها بالا و هشت عدد آنها پايين است از بين ببرد بايد بيستوپنج مثقال شرعى طلاى سكهدار بدهد و اگر دويستوپنجاه درهم نقرهء سكهدار هم بدهد كافى است .
ششم - هر دو دست كسى را از بند مچ جدا كند و اگر يك دست را از بند مچ جدا كند ، بايد نصف ديه كشتن را بدهد .
هفتم - ده انگشت كسى را ببرد و ديه هر انگشت ، ده يك ديهء كشتن است .
هشتم - پشت كسى را طورى بشكند كه ديگر درست نشود و نتواند بنشيند و همچنين است اگر نخاع او قطع شود .
نهم - هر دو پستان زنى را ببرد كه بايد تمام ديه زن را كه نصف ديه مرد است بدهد و اگر يكى از آنها را ببرد بايد نصف ديه كشتن زن را بدهد .
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 527
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٥٢٧