چهارم - آنكه قصد خريد و فروش داشته باشند پس اگر مثلًا به شوخى بگويد مال خود را فروختم معامله باطل است .
پنجم - آنكه كسى آنها را مجبور نكرده باشد .
ششم - آنكه جنس و عوضى را كه مىدهند مالك باشند و يا اختيار مال را داشته باشند مثل وكيل ، يا ولى بچه نابالغ . و احكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد .
مسأله 2092 - معامله با بچه نابالغ باطل است مگر در چيزهاى كم قيمت كه معمول است بچهها مىخرند كه در صورتى كه بچه مميز باشد اشكال ندارد و صحيح است و اگر پدر يا جد آن بچه هم به او اجازه معامله داده باشند معامله او صحيح نيست . اما اگر طفل وسيله باشد كه پول را به فروشنده بدهد و جنس را به خريدار برساند يا جنس را به خريدار بدهد و پول را به فروشنده برساند چون واقعاً دو نفر بالغ با يكديگر معامله كردهاند معامله صحيح است ، ولى بايد فروشنده و خريدار يقين داشته باشند كه طفل جنس و پول را به صاحب آن مىرساند .
مسأله 2093 - اگر از بچه نابالغ چيزى بخرد ، يا چيزى به او بفروشد ، بايد جنس يا پولى را كه از او گرفته به صاحب آن بدهد و اگر پول مال خود بچه است به ولى شرعى او بدهد و تصرف او با رضايت صاحب آن و با اذن ولى شرعى بچه مانعى ندارد و اگر صاحب آن را نمىشناسد و براى شناختن او هم وسيلهاى ندارد ، بايد چيزى را كه از بچه گرفته به حاكم شرع بدهد تا او هرطور صلاح ديد عمل نمايد و از بابت مظالم و يا صدقه براى صاحبش به فقير بدهد .
مسأله 2094 - اگر كسى با بچه نابالغ معامله كند و جنس ، يا پولى كه به بچه داده از بين برود مىتواند از ولى او مطالبه نمايد يا بعد از بلوغ از خودش مطالبه نمايد اگر چه در نظر عقلاء خود او مذمت مىشود كه مال خود را در موردى كه در معرض تلف بوده قرار داده است ولى اين مذمت مانع از طلب مال نمىشود .
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 369
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٣٦٩