گوساله مادهاى است كه داخل سال سوم شده باشد و زكات ما بين سى و چهل واجب نيست مثلًا كسى كه سىونه گاو دارد فقط بايد زكات سى تاى آنها را بدهد و نيز اگر از چهل گاو زيادتر داشته باشد تا به شصت نرسيده ، فقط بايد زكات چهل تاى آن را بدهد و بعد از آنكه به شصت رسيد ، چون دو برابر نصاب اول را دارد ، بايد دو گوسالهاى كه داخل سال دوم شده بدهد و همچنين هر چه بالا رود ، بايد يا سى تا سى تا حساب كند يا چهل تا چهل تا حساب كند يا با سى و چهل حساب نمايد و زكات آن را به دستورى كه گفته شد بدهد ولى بايد طورى حساب كند كه چيزى باقى نماند يا اگر چيزى باقى مىماند از نه تا بيشتر نباشد ، مثلًا اگر هفتاد گاو دارد ، بايد به حساب سى و چهل حساب كند و براى سى تاى آن زكات سى تا و براى چهل تاى آن زكات چهل تا را بدهد ، چون اگر به حساب سى تا حساب كند ، ده تا زكات نداده مىماند .
نصاب گوسفند
مسأله 1923 - گوسفند پنج نصاب دارد : اول - چهل ، و زكات آن يك گوسفند است و تا گوسفند به چهل نرسد زكات ندارد . دوم - 121 و زكات آن دو گوسفند است . سوم - 201 و زكات آن سه گوسفند است . چهارم - 301 و زكات آن چهار گوسفند است . پنجم - 400 و بالاتر از آن است كه بايد آنها را صد تا صد تا حساب كند و براى هر صد تاى آنها يك گوسفند بدهد و لازم نيست زكات را از خود گوسفندها بدهد ، بلكه اگر گوسفند ديگرى بدهد ، يا مطابق قيمت گوسفند پول يا جنس ديگر بدهد كافى است .
مسأله 1924 - زكات ما بين دو نصاب واجب نيست پس اگر شماره گوسفندهاى كسى از نصاب اول كه چهل است بيشتر باشد تا به نصاب دوم كه 121 است نرسيده ، فقط بايد زكات چهل تاى آن را بدهد و زيادى آن زكات ندارد و همچنين است در نصابهاى بعد .
مسأله 1925 - زكات شتر و گاو و گوسفندى كه به مقدار نصاب برسد واجب است چه همه آنها نر باشند يا ماده ، يا بعضى نر باشند و بعضى ماده .