زمانى بين دفعهها كم باشد به طورى كه در نظر عرف يك دفعه استفاده حساب شود . ولى اگر فاصله زمانى بين دفعات زياد باشد بايد هر دفعه آن به مقدار هيجده نخود طلا برسد تا خمس آن واجب باشد و نيز اين مقدار نصاب فرقى ندارد كه آنچه بيرون مىآورند از يك جنس باشد يا از چند جنس . ولى اگر چند نفر با شركت آن را بيرون آورند در صورتى خمس آن واجب است كه سهم هر يك به اين مقدار برسد اگر چه احتياط مستحب آن است كه سهم همه اگر به اين مقدار نيز رسيد خمس آن را بدهند .
مسأله 1831 - اگر بدون فرو رفتن در دريا يا به وسيله اسبابى جواهر بيرون آورند و بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده قيمت آن به 18 نخود طلا برسد بنابر احتياط خمس آن واجب است ولى اگر از روى آب دريا يا از كنار دريا جواهر بگيرد در صورتى بايد خمس آن را بدهد كه آنچه را بدست آورده به تنهايى يا با منفعتهاى ديگر كسب او از مخارج سالش زيادتر باشد .
مسأله 1832 - خمس ماهى و حيوانات ديگرى كه انسان بدون فرو رفتن در دريا مىگيرد در صورتى واجب است كه به تنهايى يا با منفعتهاى ديگر كسب او از مخارج سالش زيادتر باشد .
مسأله 1833 - اگر انسان بدون قصد اينكه چيزى از دريا بيرون آورد در دريا فرو رود و اتفاقاً جواهرى به دستش آيد بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1834 - اگر انسان در دريا فرو رود و حيوانى را بيرون آورد و در شكم آن جواهرى پيدا كند كه قيمتش هيجده نخود طلا يا بيشتر باشد چنانچه آن حيوان مانند صدف باشد كه نوعاً در شكمش جواهر هست بايد خمس آن را بدهد و اگر اتفاقاً جواهر بلعيده باشد در صورتى خمس آن واجب است كه به تنهايى يا با منفعتهاى ديگر كسب او از مخارج سالش زيادتر باشد .
مسأله 1835 - اگر در رودخانههاى بزرگ مانند دجله و فرات فرو رود و جواهرى بيرون آورد چنانچه در آن رودخانه جواهر عمل مىآيد بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1836 - اگر در آب فرو رود و مقدارى عنبر بيرون آورد كه قيمت آن 18 نخود طلا يا بيشتر باشد بايد خمس آن را بدهد . و چنانچه از روى آب يا از كنار دريا
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 324
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٣٢٤