مسأله 1772 - اگر جنسى را بخرد و بعد از معامله قيمت آن را از پول خمس نداده بدهد معاملهاى كه كرده صحيح است . ولى چون از پولى كه خمس در آن است به فروشنده داده ، به مقدار پنج يك آن پول به او مديون مىباشد و پولى را كه به فروشنده داده اگر از بين نرفته حاكم شرع پنج يك همان را مىگيرد و اگر از بين رفته عوض آن را از خريدار يا فروشنده مطالبه مىكند .
مسأله 1773 - اگر مالى را كه خمس آن داده نشده بخرد ، چنانچه حاكم شرع معامله پنج يك آن را اجازه ندهد معامله آن مقدار باطل است و حاكم شرع مىتواند پنج يك آن مال را بگيرد و اگر اجازه بدهد معامله صحيح است و خريدار بايد مقدار پنج يك پول آن را به حاكم شرع بدهد و اگر به فروشنده داده مىتواند از او پس بگيرد .
مسأله 1774 - اگر چيزى را كه خمس آن داده نشده به كسى ببخشد ، پنج يك آن چيز مال او نمىشود .
مسأله 1775 - اگر از كافر يا كسى كه به دادن خمس عقيده ندارد مالى به دست انسان آيد ، واجب نيست خمس آن را بدهد .
مسأله 1776 - تاجر و كاسب و صنعتگر و مانند اينها از وقتى كه شروع به كاسبى مىكند يك سال كه بگذرد ، بايد خمس آنچه را كه از خرج سال ايشان زياد مىآيد بدهند و كسى كه شغلش كاسبى نيست ، اگر اتفاقاً منفعتى ببرد ، بعد از آن كه يك سال از موقعى كه فايده برده بگذرد ، بايد خمس مقدارى كه از خرج سالش زياد آمده بدهد .
مسأله 1777 - انسان مىتواند در بين سال هر وقت منفعتى به دستش آيد خمس آن را بدهد . و جايز است دادن خمس را تا آخر سال تأخير بيندازد و اگر براى دادن خمس سال شمسى قرار دهد ، مانعى ندارد .
مسأله 1778 - كسى كه مانند تاجر و كاسب بايد براى دادن خمس ، سال قرار دهد ، اگر منفعتى به دست آورد و در بين سال بميرد ، بايد مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت كسر كنند و خمس باقيمانده را بدهند .
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 315
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٣١٥