توليد باد در اثر بالا رفتن هوا بر سه قسم است :
1 . بادهاى منظم دائمى چنانچه در بالا گفته شد .
2 . بادهاى غير منظم كه به واسطه عوامل اتفاقى در منطقه گرم حاصل مىگردد و هواى آن با مناطق ديگر مبادله مىگردد و گاهى اتفاقى از دو طرف يا بيشتر بادهاى اين قسم به هم برسند و توليد گردباد و موجب خرابى مىشود و آن را طوفان مىگويند .
3 . بادهاى فصلى كه در جائى زمستان در جاى ديگر تابستان است . مثل مركز آسيا ، اقيانوس هند ، كه در تابستان هواى آن مهاجرت به اقيانوس هند مىنمايد و در آنجا زمستان است در عوض باد خنك با بخار آب دريا همراه در تابستان آسيا از اقيانوس هند برگشت مىكند و درجات باد به ملاحظه سرعت و كندى آن در ثانيه ، شش قسم و به شرح زير است .
1 . آن كه در ثانيه 8 متر سرعت داشته باشد ؛ درختها را مىلرزاند .
2 . آن كه با سرعت 13 متر باشد ؛ برگها را مىريزد .
3 . با سرعت 21 متر ، تير شاخهها را مىشكند .
4 . با سرعت 28 متر در ثانيه ، درختان را از جاى مىكند .
5 . با سرعت 34 متر ، خانهها را خراب مىكند .
6 . با سرعت چهل متر ، همه چيز را منهدم مىكند و آن را طوفان شديد مىگويند .
گزارشهاى مكرر در روزنامهها حاكى از آن است كه گاهى طوفانها ( به ويژه در آمريكا ) خانهها را از ريشه كنده و عده بىشمارى كشته شده اند و ميلياردها دلار خسارت وارد مىآورد .
ج ) قانون سوم شروع به فعاليت مىكند و آن عامل ، بخار آبهاى سطحى زمين است . زيرا در تمام مناطق مرطوب و باتلاقى و جدولها و جوى آب و رودخانه و درياچهها تا برسد به اقيانوسها ، پيوسته در شب و روز در تمام فصول سال عمل بخار آب بر قرار است و در علوم طبيعى
حكمت ها و اسرار علمى احكام بهداشتى اسلام (فارسى) — صفحة 103
مساهمون: شيخ احمد اهتمام (ملا احمد)
ص١٠٣