يازدهم : فلسفهى اخلاقى نماز
« اخلاق » از نظر بزرگان : ايجاد ملكاتى است در نفس انسانى ، كه شخص را به كارهاى نيك ترغيب و از كارهاى بد باز مىدارد .
اكسير اعظم و فرمول تامّ اين معنا ، « نماز » است ؛ نمازى كه تمام شرايط صحت آن رعايت شود ، زيرا نماز نهى كنندهى از فحشاء و منكرات و امر كنندهى به معروف و نيكىها مىباشد .
نماز است كه به ما درس حفظ امانت و عدم تجاوز و ترك خيانت را مىآموزد ، و احترام مال غير را به ما خاطر نشان مىسازد .
نماز است كه تواضع و فروتنى و مساوات و برادرى و برابرى به ما ياد مىدهد ، و ريشهى تكبّر و خودپسندى و فخر به امور ماّدى و نژادپرستى را از بين مىبرد .
زيرا اسلام همه را برادر و برابر خوانده و در صفوف نماز محلّ بالاترى براى طبقهى ممتاز تعيين نشده است .
آن ثروتمندى كه به شخصيت خود اعتماد دارد ، و هواهاى شيطانى نظر او را جلب كرده و تصوّر مىكند به واسطهى مال يا جاه بر ديگران برترى دارد ، هنگامى كه خود را با فقرا و ضعفا در يك رديف مشاهده مىكند و مىبيند همهى مسلمين در صف واحد در نماز جماعت شركت مىنمايند ، آن حسّ