اول : فلسفهى اجتماعى نماز
يكى از فلسفههاى نماز ، توليد حسّ انضباط در افراد است ، خصوصاً در نماز جماعت كه صفوف منظّم نماز گزاران مثل صفوف سربازان ، با هم يك هدف را تعقيب مىنمايند و ابهّت و عظمت شعائر دين در نماز جماعت تجلى مىكند كه در روح دوست و دشمن اسلام اثر عميق مىگذارد .
يكى از حكمتها و فلسفههاى نماز تهذيب اخلاق و پاك شدن مردم از معاصى است ، و نهى كننده و باز دارنده از فحشا است .
ممكن است كسى بگويد : اين دستگاه عريض و طويل مقرّرات كيفرى و جزائى ودادگسترى و شهربانى و غيره كافى است ، احتياج به تهذيب از طرف نماز نيست .
پاسخ : مقرّرات نمىتواند در خلوت افراد دخالت كند و تأثير بگذارد بلكه ، فقط در اجتماع و به طور آشكار مىتواند اعمال نقش كند ، امّا نماز ، پليس باطنى است كه در خلأ و ملأ و خلوت و جلوت از معاصى جلوگيرى مىكند .
حسّ اعتماد
يكى از فلسفههاى اجتماعى نماز ايجاد حسّ اعتماد بين افراد ملّت است ، و معلوم است كه تا حسّ اعتماد در بين افراد نباشد ، نظام عالم مختلّ و وضع