نكته سوم
آنچه از اهميت وفاى به عهد و پيمان بيان كرديم در باره مؤمنان و ارتباط آنها با هم بود ، والّا با اهل غدر و حيله ، پيمانشكنى حرام نبوده و وفاى به عهد واجب نيست .
قال على عليه السلام :
« الْوَفاءُ لِاهْلِ الْغَدْرِ ، غَدْرٌ عِنْدَ اللَّهِ سُبْحانَهُ - الْغَدْرُ لِاهْلِ الْغَدْرِ وَفاءٌ عِنْدَ اللَّهِ سُبْحانَهُ » « 1 »
نكته چهارم
گفتيم پيمانشكنى كفارهاى ندارد ولى بههرحال هركس مرتكب اين معصيت شد ، لازم است از طرف عذر بخواهد و از او بوسيلهاى ولو به هديهاى دلجوئى به عمل آورد . و نيز به درگاه خداوند استغفار كند . توجه به اين مطلب باعث مىشود آدمى در مقابل عهد و پيمانهاى ديگر ، احساس مسؤليت بيشترى كند .
ناگفته نماند كه نقض عهد انسان با خداوند مستلزم كفاره مخصوص مىباشد كه مقدار و كيفيت آن در روايت ابوبصير از امام باقر و امام صادق عليهما السلام آمده است .
« مَنْ جَعَلَ عَلَيْهِ عَهْدَ اللَّهِ وَ ميثاقَهُ فى امْرٍ ، للَّهِ فيهِ طاعَةٌ فَحَنِثَ فَعَلَيْهِ عِتْقُ رَقَبَةٍ اوْ صِيامُ شَهْرَيْنِ مُتَتابِعَيْنِ اوْ اطْعامُ سِتِّينَ مِسْكيناً » « 2 »
عهد خدا با خلايق
قرآن كريم در آيات بسيارى ، تحقق قيامت را به عنوان وعدهء خدا به مردم مطرح
هامش
( 1 ) - وفادارى كردن با پيمان شكنان ، نزد خداى سبحان پيمان شكنى محسوب مىشود . و پيمان شكنى با پيمان شكنان نزد او وفا محسوب مىشود . ( غرر الحكم ) .
( 2 ) - كسى كه عهد خدا و ميثاق او در اوامر الهى و نه در معصيت بر عهده داشته ، و آن را حنث نموده و وفا نكرده است يك بنده آزاد كند و يا دو ماه پى در پى روزه بگيرد و يا شصت فقير را سير نمايد . ( وسايل الشيعه - جلد 16 - صفحه 247 ) .