عضو در محل ديگر اسراف شمرده مىشود . به بيان ديگر هر عضوى حقّى بر انسان دارد ، رعايت آن حقوق اعتدال و اقتصاد و به كارگيرى عضو در غير مورد خود اسراف است .
از نظر كمّى نيز همين قانون جارى مىباشد ، يعنى از هر عضوى بايستى در حد تعادل بهره برد ، اگر بهرهبرى بيش از حد تعادل باشد اسراف صورت گرفته است و اگر عضو عاطل و باطل گردد و كارى از آن بر نيايد و به كار گمارده نشود ، اقتار مىباشد .
قال الصادق عليه السلام :
« مَنْ باتَ ساهِراً فى كَسْبٍ وَ لَمْ يُعْطِ الْعَيْنَ حَظَّها مِنَ النَّوْمِ فَكَسْبُهُ ذلِكَ حرامٌ » « 1 »
و البته درآمد حاصله نيز سحت و حرام است .
« الصُّنَّاعُ اذا سَهِرُوا اللَّيْلَ كُلَّهُ فَهُوَ سُحْتٌ « 2 »
و يا مثلًا پرخوابى كه حاصل به كار نگرفتن اعضا است اقتار است و البته مىتوان آن را اسراف در خواب نيز شمرد .
قال الصادق عليه السلام :
« انَّ اللَّهَ يُبْغِضُ كَثْرَةَ النَّوْمِ وَ كَثْرَةَ الْفَراغِ » « 3 »
اسراف در اعمال خير
از اخبار و احاديث زيادى بر مىآيد كه هر گونه صرف اموال در كارهاى نيك
هامش
( 1 ) - كسى كه شبانه نيز ( علاوه بر روز ) در طلب كسب باشد و بهره چشم را كه خواب است نپردازد ، چنين كسبى از وى حرام است . ( وسايل الشيعه - جلد 12 - صفحه 108 ) .
( 2 ) - صنعتگرانى كه همهء شب ( علاوه بر روز ) بيدارند و به كار مشغول مىباشند ، حاصل زحمت آنها حرام است . ( وسايل الشيعه - جلد 12 - صفحه 108 ) .
( 3 ) - خداوند كسى راكه بسيار مىخوابد و زياد استراحت مىكند ، مبغوض مىدارد . ( بحار الانوار - جلد 76 - صفحه 180 ) .