و از سوى ديگر چون انسان از پايان عمر خويش با خبر نيست ، اعمال خير را مىبايست سريعتر انجام دهد تا مبادا توفيق انجام آنها از وى سلب شود .
قال الصادق عليه السلام :
« كانَ ابى يَقُولُ : اذا هَمَمْتَ بِخَيْرٍ فَبادِرْ ، فَانَّكَ لاتَدْرى مايُحْدَثُ » « 1 »
شماتت
يكى از رذائل اخلاقى ، اين است كه بلاى نازل شده بر كسى يا مصيبت وارده بر وى را حمل بر بدى و شقاوت او كنند .
اصولًا وجود هر نعمتى در هركسى بهمثابهء لياقت آن شخص و سعادت وى نيست ، اگر خداى متعال به كسى شمايل زيبا و صحت وسلامت مزاج يا درك و سليقه شايسته و مال و اولاد و نيز استجابت دعا مرحمت فرمود ، علامت قرب آن بنده به خداوند و در نهايت سعادتمند شدن او نخواهند بود . زيرا چه بسا همهء اين انعام از قبيل استدراج باشد و تنها شقاوت حتمى صاحب نعمت را در پى داشته باشد و يا حداقل وجود اين نعمتها بخاطر امتحان و آزمايش وى بوده باشد .
همينطور وجود بلا و گرفتارى ، علامت شقاوت نخواهد بود ، و چه بسا ، اين بلاها مايهء سعادت انسان گردد و آدمى با صبر در مقابل آنها سعيد شود و حتى بلاهاى وارده مىتواند علامت قرب بلاديده به خداوند بوده باشد زيرا هركس كه به خداوند نزديكتر است بلايش براى رفع نقائص او بيشتر و بيشتر است .
صعوبت و سهولت در جان دادن و حالات احتضار را نيز نمىتوان نشانه سعادت و شقاوت دانست ، چونكه ممكن است كافرى بهواسطه برخى اعمال نيك راحت جان دهد و يا مؤمنى بهواسطه برخى لغزشها و پاك شدن از آنها به سختى
هامش
( 1 ) - پدرم همواره مىفرمود ، هرگاه قصد انجام عمل نيكى داشتى ، بشتاب كه نميدانى چه پيش مىآيد . ( اصول كافى - جلد 2 - صفحه 142 ) .