است و نه از گِل . بنابراين وارد شدن در مسير گناه باعث مىشود كه آدمى به برخى از عادات زشت و از جمله عجله همراه گردد .
اين بلا ، حاصل تسلط نفس حيوانى بهواسطه گناه يا ساده نگرى و عدم تدبّر و دقّت در امور به جهت غفلت است .
عجله ، عمل آدمى را ضايع ، خودش را هلاك ، و ندامت او را بدنبال دارد . در اين موارد به اين سه روايت توجه كنيد :
قال على عليه السلام :
« مِنَ الخَرْقِ ، المُعاجَلَةُ قَبْلَ الْامْكانِ وَالْاناةُ بَعْدَ الْفُرْصَةِ » « 1 »
قال الباقر عليه السلام :
« انّما اهْلَكَ النّاسَ الْعَجَلَةُ وَلَوْ انَّ النّاسَ تُثَبِّتُوا لَمْ يَهْلِكْ احَدٌ » « 2 »
قال الصادق عليه السلام :
« مَعَ التَّثَبُتِ تَكُونُ السَّلامَةَ وَمَعَ الْعَجَلَةِ تَكُونُ النِّدامَةَ » « 3 »
از آنجا كه بعد از تصميم عمل نيك ، باز هم شيطان با قوّت و قدرت بيشترى در پى اغواى انسان و وسوسهء او براى منصرف نمودنش از انجام عمل خير است ، عجله در افعال نيك نه تنها مذموم نيست بلكه توصيهء زيادى به تعجيل در آن شده است .
قال الباقر عليه السلام :
« مَنْ هَمَّ بِشَىءٍ مِنَ الْخَيْرِ فَلْيُعَجِّلْهُ فَانَّ كُلَّ شَىءٍ فيهِ تَأخيرٌ فَانَّ للِشَّيْطانِ فيهِ نَظْرَةً » « 4 »
هامش
( 1 ) - عجله پيش از زمان عمل ، و از دست دادن فرصت در وقت مناسب از جهالت است . ( نهج البلاغه - حكمت 355 به ترتيب فيض و 363 به ترتيب صبحى ) .
( 2 ) - انسانها را عجله هلاك مىكند و اگر آنها تأنى داشته باشند احدى هلاك نمىشود . ( بحارالانوار - جلد 71 - صفحه 340 ) .
( 3 ) - سلامتى با تأنى و پشيمانى با عجله همراه است . ( بحارالانوار - جلد 71 - صفحه 338 ) .
( 4 ) - كسى كه قصد عمل نيكى كند ، بايد بشتابد ، زيرا هر قدر كه تأخير كند ، شيطان مهلت فريب بيشترى مىيابد . ( اصول كافى - جلد 2 - صفحه 143 ) .