مسروق بن اجدع متوفى سال 62 از تابعان برجسته و از رجال روايات « صحاح » و « سنن » كه عابد و فقيه دانسته مىشود ، در سفر ، با خود خشتى مىبرد تا بر آن سجده كند . اين حالت را ابن سعد در كتاب « طبقات » آورده است .
كان مسروق اذا خرج يخرج بلبنة يسجد عليها فى السفينة . « 1 »
« مسروق چون براى سفر خارج مىشد ، خشتى به همراه داشت و در كشتى بر آن سجده مىكرد . »
ابن ابى الشيبه و صنعانى نيز به نقل از ابن سيرين آوردهاند :
ان مسروقا كان يحمل معه لبنة فى السفينة يسجد عليها . « 2 »
گذشته از آنچه بيان شد ، رعايت بهداشت و لزوم طهارت مكان سجده ، ما را وامىدارد كه از سجده بر جايى كه احراز طهارت آن نشده است ، خاصه در مكانى كه امكان آلودگى و رفت و آمد افراد مختلف مىرود ، و نيز جاييكه كه امكان تطهير آن كم و يا سخت است ، پرهيز كنيم . البته هرچند اين نكته دليل حكم شرعى نيست ولى مؤيدى است براى ترجيح دلايل گذشته .
در اين بخش از بحث ، لازم است دو نكتهى ديگر طرح و از منابع روايى اهل سنت بررسى شود .
سجده بر خاك يا سنگ
هرچند سجده بر هردو جايز است ، ولى در برخى روايات وارد شده در منابع اهل حديث ، نشانههايى در بهتر بودن خاك مىتوان يافت .
1 - خالد جهنى مىگويد : پيامبر صهيب را ديد كه هنگام سجده از خاك پرهيز مىكرد ؛ به او فرمود : اى صهيب ! پيشانى را به خاك بنشان . ترّب وجهك يا
هامش
( 1 ) - طبقات ابن سعد ، ج 6 ، ص 79 .
( 2 ) - المصنف صنعانى ، ج 2 ، ص 582 ؛ المصنف ابن ابى شيبة ، ج 2 ، ص 172 .