2 - همچنين انس مىگويد : « ظهرها وقتى با پيامبر نماز مىخوانديم بهخاطر نجات از گرما ، بر لباسهاىمان سجده مىكرديم . » « 1 »
غير از روايات مطرح شده ، تنها يك روايت نقل شده كه پيامبر بر پوست دباغى شده سجده نموده است . اين روايت ، مرفوعه و مرسله « 2 » بوده و در صحت سند آن تشكيك شده است . علاوه اينكه در اين حديث ، سجده بر پوست بيان نشده ، بلكه تنها گفته شده كه پيامبر بر روى پوست نماز خوانده است . متن اين حديث چنين است :
مغيرة بن شعبه مىگويد : كان رسول اللّه يصلى او يستحب ان يصلى على فروة مدبوغة . « 3 »
اين اجمالى از تمام روايات منابع اهل سنت در اين باره بود . و اينك :
1 - در هيچكدام از روايات ، سجده بر منسوجات دستى مانند فرش و سجاده و غير آنها نيامده است .
2 - مطابق تمام اين احاديث ، سجده بر زمين كه مقتضاى آيهى شريفه است ، جايز است .
3 - سجده بر لباس و غير آن مشروط به اضطرار است .
با اين وصف ، سجده بر خاك و سنگ و حصير و . . . مشروع بوده و سجده بر غير اينها بدعت محسوب مىشود . بدعتى بدون ضابطه و دليل . به همين جهت است كه برخى صحابهى رسول خدا خشتى با خود همراه داشتند تا اگر نتوانستند بر زمين سجده كنند بر آن سجده نمايند .
هامش
( 1 ) - صحيح بخارى ، ج 1 ، ص 101 .
( 2 ) - معناى مرسله گذشت ، مرفوعه به حديثى گويند كه راوى با واژهى « رفعه » به حذف افراد حذف شده در سلسله سند اشاره كرده باشد .
( 3 ) - مسند احمد ، ج 4 ، ص 254 ؛ المستدرك على الصحيحين ، ج 1 ، ص 259 .