وقتى خداوند خير حاكمى را بخواهد ، وزيرى درستكار براى وى قرار مىدهد ، كه اگر حاكم كار نيكى فراموش كرد يادآوريش نمايد و اگر به ياد آورد در انجامش ياريش رساند . و اگر خدا براى حاكمى غير اين را بخواهد ، وزيرى بد براى او قرار مىدهد كه اگر فراموش كرد به يادش نياورد و اگر به ياد آورد در انجامش وى را يارى نرساند .
161 « إِذا أَرادَ اللَّهُ بِعَبْدٍ خَيْراً جَعَلَ صَنائِعَهُ وَمَعْرُوفَهُ في أَهْلِ الْحِفاظِ وَاذا أَرادَ اللَّهُ بِعَبْدٍ شَرّاً جَعَلَ صَنائِعَهُ وَمَعْرُوفَهُ في غَيْرِ أَهْلِ الْحِفاظِ » « 1 »
وقتى خدا خير بندهاى بخواهد ، كارهايش را به افراد حق شناس مىسپارد و وقتى شر بندهاى را بخواهد ، امورش را به غير آنان مىسپارد .
162 « إِذا أَرادَ اللَّهُ بِعَبْدٍ خَيْراً جَعَلَ غِناهُ فِي نَفْسِهِ وَتُقاهُ فِي قَلْبِهِ وَإِذا أَرادَ بِعَبْدٍ شَرّاً جَعَلَ فَقْرَهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ » « 2 »
وقتى خداوند خير بندهاى را بخواهد ، ثروتش را در روان او و تقوايش را در قلب او قرار مىدهد ، و چون شر بندهاى را بخواهد فقرش را در جلو چشمانش جاى مىدهد ( تا به تلاشهاى باطل وسوسه شود )
163 « إذا أَرادَ اللّهُ بِقَوْمٍ خَيْراً كَثَّرَ فُقَهاءَهُمْ وَاقَلَّ جُهّالَهُمْ فَاذا تَكَلَّمَ الْفَقيهُ وَجَدَ اعْواناً وَاذا تَكَلَّمَ الْجاهِلُ قُهِرَ وَاذا ارادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ شَرّاً كَثَّرَ جُهّالَهُمْ وَاقَلَّ فُقَهاءَهُمْ فَاذا تَكَلَّمَ الْجاهِلُ وَجَدَ اعْواناً وَاذا تَكَلَّمَ الْفَقيهُ قُهِرَ » « 3 »
وقتى خدا خير قومى را بخواهد ، عالمان آنها را بسيار و جاهلانشان را كم قرار مىدهد تا وقتى دانشمند سخن گويد ، يارانى بيابد و وقتى نادان حرف بزند تنها گردد ، نيز وقتى خدا براى قومى بدى را بخواهد نادانان آنها را زياد و دانشمندانشان را اندك قرار مىدهد ، تا وقتى جاهل سخن
هامش
( 1 ) - كنز العمال ، 6 ، 396 .
( 2 ) - موارد الظمآن ، 50 .
( 3 ) - ر . ك كنز العمال ، 10 ، 137 .