آرى پيامبر اين صفتش بود كه اين انسان را از آن كفر و عناد و گودال جهنم بيرون آورد . پس يكى از مهمترين صفات انسانى سخاوت است . جمله آخر را از على عليه السلام بگويم ؛ از اين ابر مرد تاريخ ، از اين دومين انسان شريف عالم وجود بگويم . على عليه السلام در مدينه روزهايى را كه كار ديگرى نداشت ، در تصدى خلافت نبود ، مىرفت از اول روز تا آخر روز اجير مىشد و كار مىكرد . در كتابها نوشتهاند ، اتفاق مىافتاد كه از اول تا آخر روز يك باغ نخلستان درخت خرما را از آب مىكشيد و آبيارى مىكرد .
دستهايش تاول مىزد ، از صاحب باغ مزد مىگرفت تا به خانه برسد . نيازمندى پيدا مىكرد و آن را به يك نيازمندى مىداد . اين انسان ، انسان ما فوق است . هر انسانى بايد چنين باشد . علما در ميان شمردن صفات سخاوت ، فقط سخاوت مال را مثال مىزنند ، سخاوت مقام را مثال نمىزنند . كدام انسانى است كه يك پست حساسى دارد و حقوق كلانى مىگيرد ، وقتى ديد كه قدرت اداره ندارد ، استعفا كند و بگويد من اين پست را به اهلش مىگذارم . من سخاوت در پست و مقام را از يك نفر در تاريخ سراغ دارم كه صاحب منصبى بود و بيشتر از يك ارتش سى هزار نفرى زيرنظر او بود ، مادرش نام آزاد بر او گذاشت و او توانست از اين صفت بگذرد ، منصب را گذاشت و در كربلاى حسين از منصب رفع يد كرد ، و آمد سرباز صفر سيد الشهداء شد ، چه مقام بالاترى را گرفت ، درود به روان تو اى جانشين انسان سخاوتمند .
برادران خواهران شما را به خدا در اين چند روز زندگيتان سخى باشيد ؛ از مالى و مقامتان بگذريد ؛ از هوى و هوس و لذتهايتان براى اللَّه بگذريد . دوستان بدانيد آينده اين كشور امروز نياز به گذشت شما دارد . على عليه السلام فرمود :
اغْزُوا تُورِثُوا أَبْنَاءَكُمْ مَجْداً ؛ « 1 »
[ در راه خدا ] جنگ كنيد تا فرزندانتان را بزرگى و شرافت به ارث دهيد .
امروز نبرد كنيد تا سعادت را براى فرزندانتان بگذاريد .
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 15 .