به ياد دارم با شهيد محراب آية اللَّه مدنى به اطراف قم رفته بوديم . مسألهاى پيش آمد ، رساله به همراه نداشتيم . در آن زمان رساله عمليه ، وسيلة النجاة مرحوم اصفهانى بود و من از ايشان تقليد مىكردم . با اين كه تابستان و هوا بسيار گرم بود ، برگشتيم ، وسيلة النجاتى پيدا كرديم و بدان مشغول شديم . مرحوم شهيد مدنى مىخنديد و مىگفت : رفيق خود را پيدا كردى ؟
رساله از آنِ شخص نيست ، برنامه عملى امام زمان است . رساله از آنِ پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله است و خود آن حضرت هم عامل به احكام است ، و ميزان در حليت و حرمت در زمان غيبت و شناخت احكام توضيح المسائل است .
آيا اين مبالغى كه روزانه صرف ساختن مسجد و يا مصلى و غيره مىشود ، بهتر نيست در امور ديگر هزينه شود ؟
* زمانى كه حضرت آية اللَّه بروجردى بعضى از مساجد قم را مىساختند ، برخى از عوام اعتراض مىكردند كه خوب است ايشان اين پولها را صرف ساختن كارخانه و مدرسه و خانه براى فقرا و غيره نمايد . در صورتى كه واقع امر چنين است كه بعضى از افراد خير و نيكوكار ، اعانات و خيرات خود را فقط براى ساختن مسجد و حوزه علميه و مصلى به مراجع مىدهند . اين مبالغ اگر در اين راه مصرف نشود ، از دست رفته است و ممكن است آن شخص صرف امور ديگر نمايد . و مراجع نيز براى ساختن مسجد و حوزه علميه و موارد ديگر نخست بانى پيدا مىكنند و آن گاه به ساختن آنها اقدام مىورزند .
اعتقاد مسلمين در بارهء رجعت چيست ؟
* رجعت در مقابل ظهور است . ظهور يعنى امام زندهاى كه از انظار مخفى بوده است ، در بين مردم ظاهر شود . اما رجعت بدين معناست كه برخى از امامانى كه از دنيا رفتهاند ، زنده شوند و امامت خود را از سر گيرند . من در اين باره تحقيقات و تدقيقاتى دارم و به اين نتيجه رسيدهام كه فى الجمله رجعت حق است ؛ و لو از سوى برخى از
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 389
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٨٩