رها كرديد و به زيارت مستحب رفتيد ؟ علامه كتاب كوچكى را - كه تبصره نام نهاده بود و يك دوره مختصر فقه به شمار مىرفت - به فرزند نشان داد و گفت : فرزندم من در اين سفر يك دوره فقه نگاشتهام . بر همين اساس است كه حضرت امير المؤمنين فرموده است :
المؤمن أشحّ بوقته من درهمه و ديناره ؛
يعنى مؤمن نسبت به وقت خويش از درهم و دينارش بخيلتر است .
به نظر شما علت تقدم سمع بر بصر در آيات الهى چيست ؟
* سمع در قرآن همواره و يا غالباً مقدم بر بصر ذكر شده است و اين بدان جهت است كه قوه سامعه از نظر فوايد ، قابل مقايسه با قوه باصره نيست . اگر انسانى كور مادرزاد هم باشد ، ممكن است به وسيله قوه سامعه خويش درس بخواند و فقيه و دانشمند و پروفسور هم بشود ، اما اگر قوه سامعه نداشته باشد ، محال است از راه چشم مطالب علمى را به طور كامل استفاده كند . به هر حال ، در قوهء سامعه مطالبى است كه قوه باصره فاقد آن است و شايد تقدم قرآن نيز بدين علت باشد .
آيا همه روايات كتاب اسرار آل محمد صلى الله عليه و آله نوشته سليم بن قيس صحيح است ؟
* سليم بن قيس مردى است كه علماى رجال او را توثيق كردهاند . او سعادت درك محضر پنج امام معصوم را يافته و از اصحاب حضرت على و امام حسن و امام حسين و امام سجاد و امام باقر عليهم السلام بوده است . كتاب اسرار آل محمد صلى الله عليه و آله نيز كه تأليف اوست ، هر چند از سوى بعضى از علما از جمله شيخ مفيد مورد ترديد واقع شده ، اما ساير دانشمندان اسلام آن را پذيرفتهاند . در مجموع روايات صحيح و سقيمى را مىتوان در كتاب ايشان يافت كه قابل تأمل و بررسى است .
آيا شيطان براى فريب انسان آفريده شده و اگر او نبود ، باز هم آدمى گناهى
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 386
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٨٦