پى هم مىدوند ، بدين علت است كه صداى شلاقهاى مأمورين دوزخ را مىشنوند كه بر پيكر مردههاى تازه وارد قبرستان مىزنند . اين صدا گوسفندان را فرارى مىدهد . ما اين مطلب را باور نمىكرديم تا به بررسى روايات پرداختيم و ديديم در روايات گوناگون نيز مضمون اين مطلب آمده است . حال معقول است بگوييم گوسفندان چنين آواهايى را مىشنوند ، ولى انسانهاى كامل از شنيدن آنها محروماند ؟
در احاديث وارد شده است كه على بن جعفر خدمت برادر بزرگوارش موسى بن جعفر عليه السلام رسيد و گفت : يا بن رسول اللَّه ، من در مقابل خداوند و تو كه جانشين او بر روى زمين هستى ، به مقام تسليم و يقين دست يافتهام . حضرت فرمود : علامت آن چيست ؟ او به باغ انارى كه در مقابل آنان بود ، اشاره كرد و گفت : اگر يكى از اين انارها را از درخت جدا نموده و آن را از وسط به دو نيمه تقسيم نماييد و بگوييد اين نصف انار حرام و نصف ديگرش حلال است ، من بلافاصله اطاعت نموده و بدان يقين يافته و تسليم امر تو خواهم شد ؛ زيرا نور ايمان مرا بدين مطلب هدايت مىنمايد كه تو خليفهء خداوندى و علوم و دانشهاى تو از رسول خدا سرچشمه گرفته است . رسول اللَّه با مبدأ وحى در ارتباط است . امام فرمودند : « شكر اللَّه سعيك » . برادرم ، خدا اين نعمت را از تو بپذيرد و ايمان تو را قبول نمايد .
اگر جامعه چنين حالتى را وجدان كند آن گاه روح و جان و مال خويش را در راه خدا فدا مىكند و به مرحله تسليم و يقين مىرسد .
روايتى در باب يقين كتاب سفينة البحار وجود دارد كه در اين مقام عنوان بحث ماست :
يَقُولُ الْإِيمَانُ فَوْقَ الْإِسْلَامِ بِدَرَجَةٍ وَ التَّقْوَى فَوْقَ الْإِيمَانِ بِدَرَجَةٍ وَ الْيَقِينُ فَوْقَ التَّقْوَى بِدَرَجَة ؛
اسلام درجه اول است و ايمان با يك درجه برتر از آن است [ يعنى ايمان درجهء دوم است ] . و تقوا به درجهاى برتر از ايمان است [ يعنى تقوا درجه سوم است ] و يقين به درجهاى بالاتر از تقواست . [ طبعاً يقين در وهله چهارم قرار دارد ] .
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 217
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢١٧