فروع توحيد است . وقتى آن شجره طيبه در دل ريشه دوانيد اين فروع نيز در اعماق دل هويدا مىشود . آدمى با اعتقاد به اصول و فروع اسلام به وجوب نماز ، روزه ، حج ، زكات و . . . اطمينان مىيابد . ايمان موتور حركت انسان است ، به سوى جانشينى اللَّه و فرشتگان الهى و نيروى محرك آدمى است ، براى رسيدن به كمالات والاى انسانى . و اين ايمان و باور است كه انسان را آن چنان رشد مىدهد كه در مدت قليلى سلمان و ابوذر و مقداد مىشود .
هنگامى كه نزد امام صادق و امام باقر عليهما السلام نامى از مقداد برده مىشد ، ايشان به تعظيم از مقداد ياد مىكردند و مىفرمودند :
مقداد مقدم بر عمار است ، مقداد مقدم بر ابوذر است ؛ حتى در نوشتار و گفتار ، مقداد مقدم بر سلمان است .
او آن چنان كه در شجاعت بسيار قوى و نيرومند است ، در ايمان قلبى نيز گوى سبقت را از ديگران ربوده است .
ايمان در دل آدمى از قبيل مطالب مشكك است . امور مشكك قوت و ضعف دارد ؛ همانند نور و رنگ كه گاه قوى است و گاه ضعيف . رنگها گاهى سير و تند هستند و گاه ضعيف و ملايم . ايمان نيز قوت و ضعف دارد . گاه مؤمن آن چنان قوى مىشود كه نور ايمانش جهانى را مشعشع مىسازد و گاهى از اوقات نيز ايمان فردى تنها راهگشاى خود اوست و از اين مرحله تجاوز نمىكند .
به هر تقدير ، گام دوم در راه رسيدن به كمالات ايمان قلبى است كه از توحيد نشأت مىگيرد و آن گاه كه اين مرحله تحقق يافت ، آدمى در راه وصول به كمالات سرعت بيشترى مىگيرد تا نوبت به برداشتن قدم سوم مىرسد كه آن چيزى نيست جز تقوا .
فاصله ايمان و تقوا فاصله مختصرى است ؛ زيرا وقتى كه ايمان و باور حاصل شد ، عمل و تقوا نيز در پى آن خواهد آمد :
من علم عمل ؛
هر كه به حقيقتى عالم باشد ، بدان عمل خواهد كرد .
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 213
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢١٣