2 . « قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِى أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَالطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ » ؛ « 1 » اى پيامبر ! به اينان بگو : چه كسى زينتهاى خدا را كه براى بندگان خويش آفريده است ، حرام كرده و از مصرف كردن روزى حلال و پاكيزه جلوگيرى نموده [ است ] ؟
3 . « يا أَيُّها النّاسُ كُلُوا مِمّا فِى الْأَرضِ حَلالًا طَيِّباً » ؛ « 2 » اى مردم ! از آنچه خداوند در زمين قرار داده ، به نحو حلال و پاكيزه ، تناول كنيد .
تبصرهء 1
كلمهء « أكل » در آيات شريفه ، خصوص خوردن اصطلاحى نيست كه متعلّق آن مختصّ به خوراكىها باشد ؛ بلكه مراد ، هر نوع تصرّف و استعمال است كه در هر مورد و موضوعى به تناسب آن خواهد بود . پس معناى آيات فوق ، چنين است :
« تصرّفوا فيما في الأرض » :
در آنچه روى زمين است ، تصرّف كنيد و استفاده نماييد .
4 . گفتار پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله :
« كلّ شيء لك مطلق حتّى يرد فيه نهي » : « 3 »
هر چيزى بر شما مباح است تا آنگاه كه دربارهء آن ، منعى برسد .
5 . سخن ديگر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله :
« كلّ شيء لك حلال حتّى تعرف الحرام منه » : « 4 »
هر چيزى بر تو مباح است تا حرام آن را بفهمى .
تذكّر
ادلّهء فوق ، دلالت مىكند بر حلّيّت تصرّفات در هر جنسى از اجناس و اشيا و مواهب الهى در روى زمين ؛ لكن ادلّهء ديگرى از آيات و احاديث موجود است كه دايرهء جواز در آنها تنگتر است و دلالت بر حلّيّت تصرّفات در عناوينى خاص دارد ، مانند مأكولات و ملبوسات ، و آن عناوين ، عبارتاند از :
هامش
( 1 ) . سورهء اعراف ، آيهء 32 .
( 2 ) . سورهء بقره ، آيهء 168 .
( 3 ) . الفقيه ، ج 1 ، ص 317 ، ح 937 ؛ وسائل الشيعه ، ج 6 ، ص 289 ، ح 7997 .
( 4 ) . تهذيب الأحكام ، ج 9 ، ص 79 ، ح 337 ؛ وسائل الشيعه ، ج 17 ، ص 88 ، ح 22050 .