مسئلهء 11 . اگر غلّات چهارگانه ، با آب طبيعى - مانند : نهر ، باران ، رطوبت زمين و نحوه - سيراب و رشد كرده ، زكات آنها صدى ده است ؛ و اگر بهزحمتِ دست باشد ، مانند دلو و موتور چاه و استخر و دريا و چاه عميق و غيره ، زكات آنها صدى پنج است .
مسئلهء 12 . براى كسانى كه زكات بر اموال آنان تعلّق گرفته ، واجب است آن را در موارد هشتگانهء زير به هر طرزى كه مىخواهند ، مصرف نمايند :
1 و 2 . فقرا و مساكين ؛ يعنى كسانى كه درآمدشان وافى به مخارج زندگى خود و عائلهشان نيست ، نه اندوختهء فعلى دارند و نه زمينهء كسب و كار و حقوق . و مسكين ، بىچارهتر و نيازمندتر از فقير است .
3 . كسانى كه از طرف امام عادل ، عامل دريافت زكات و ضبط و تقسيم و ساير امور مربوطه هستند .
4 . مؤلَّفَةُ الْقُلوب ؛ يعنى كفّارى كه مىتوان آنان را به وسيلهء زكات به سوى اسلام و يا به كمك رزمندگان اسلامى جلب كرد ؛ و همچنين مسلمانانى كه از نظر عقيده ضعيفاند و كمك مالى سبب تأليف قلب و تقويت ايمان آنان است .
5 . در مصرف خريدن و آزاد كردن بردگان .
6 . به بدهكارانى كه قادر به پرداخت بدهى نيستند و بدهىشان براى گناه و اسراف نبوده [ است ] .
7 . در راه خداوند ؛ يعنى مصالح عمومى اسلام و مسلمين در ابعاد مختلف آن ، مانند : خرج مجاهدين راه اسلام ، بناى مسجد ، مدرسه ، پل ، و طبع كتاب ، و تبليغ دين .
8 . براى راهماندگانى كه دسترسى به وطن خود ندارند و قدرت وام گرفتن نيز ندارند . و اين قسم را معناى عميق ديگرى است كه فعلًا محلّ ذكر آن نيست .
مسئلهء 13 . دادن زكات ، واجب اصلى ؛ و مراعات امور زير ، واجبات فرعى است :
1 . نيّت قربت در زكات دهنده .
2 . ايمانِ گيرنده در غير مؤلّفة القلوب .
3 . شرابخوار نبودنِ گيرنده .
نوشتارهاى فقهى (فارسى) — صفحة 109
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٠٩