تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مبسوط — صفحة 342

مساهمون:

ص٣٤٢
است كه بقاى احكام الهى را تضمين مىنمايد . يكى از موارد امر به معروف اين است كه به هر دانايى واجب ولازم است آنچه را از احكام شرعي كه مىداند ، به آنانى كه از آن بىاطلاع اند ، بياموزد . اين مسأله را علما « ارشاد جاهل » مىنامند كه بخشي از امر به معروف را تشكيل مىدهد . ونيز اگر شخصي مسأله واجبي را مىداند ، ولى به آن عمل نمىنمايد ، بايد أو را به انجام تكليفش دعوت نمود كه خود نيز از امر به معروف به حساب مىآيد . توصيهء سوم لقمان ، نهى از منكر است كه آن نيز از اهميت بسزايى برخوردار است ؛ چرا كه جلو فحشا ومنكرات را در جامعه مىگيرد . امر به معروف ونهى از منكر همانند نماز به افرادى خاص اختصاص ندارد ، بلكه بر همه افراد مسلمين واجب است كه به اين دو وظيفة اسلامى ، عمل نمايند .

معروف ومنكر

معروف عبارت از عملي است كه از نظر عقل ودين خوب شناخته شده است ؛ زيرا احكام اسلام ، احكامى انساني است كه براي مصالح انسان‌ها وضع وتشريع شده است . بنا بر اين ، موافق با عقل وخرد است . واز اين رو ، علما در أصول مىگويند : كل ما حكم به العقل حكم به الشرع ؛ آنچه را كه عقل به خوبى ويا زشتى آن حكم نمايد ، شرع نيز بر حكم عقل ، صحّه مىگذارد . پس « معروف » با اين بيان كوتاه روشن شد . واما منكر عبارت از هر چيزى است كه نقطه مقابل معروف باشد . منكر واژه‌اى عربى است وبه معناى عملي است كه آن را اسلام وعقل به عنوان كارى پسنديده وخوب نمىشناسد .

مراتب امر به معروف

امر به معروف ونهى از منكر داراى مراتب ومراحلى است . مرتبه نخست آن ، اين است كه از نظر قلبي معروف را دوست داشته ومنكر را دشمن دارد . در روايت وارد شده است :