1 - اگر معاد نباشد تكليف قبيح خواهد بود ؛ زيرا انجام تكليف و تحمّل مشقّت آن مستلزم عوض و جزاست و چون در دنيا اين عوض و جزا حاصل نمىشود بايد آخرتى باشد كه مكلّف به پاداش عملش برسد .
2 - حشر اجساد و عود ارواح به اجساد ممكن است و صادقِ مصدَّق به وقوع آن ، اخبار فرموده پس حق و محقّق باشد ؛
اما امكان آن به جهت آن است كه اجزاى ميّت قابل جمعآورى و افاضهء حيات به آن مىباشد ، و الّا در اوّل مرحله متّصف به وجود و حيات نمىگرديد ، و خداى تعالى عالم است به اجزاى هر فرد فرد شخص ، و به قدرت تامه جمع و عودت خواهد داد چنانچه فرمايد : كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ « 1 » .
( آيهء 3 ) ( خَافِضَةٌ رَّافِعَةٌ )
تفسير :
پايين آورنده است و بالابرنده ، پايينآورندهء اهل كفر و طغيان كه در دنيا در نظر اهل دنيا بالا و عزيز باشند و بالابرندهء اهل تقوا و ايمان كه در دنيا در نظر اهل دنيا پايين و خوار باشند .
يعنى در آن روز اهل كفر و نفاق ، پست و خوار باشند ، و اهل ايمان و تقوا رفيع و عزيز شوند .
ابن بابويه از حضرت سجاد عليه السلام روايت كرده : إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ
يَعْنِى الْقيامةَ
لَيْسَ لَوَقْعَتِهَا كَاذِبَةٌ خَافِضَةٌ
خَفَضَتْ وَاللَّهِ بِأعْدَاءِ اللَّهِ إلَى ( فى ) النّارِ ،
رَافِعَةٌ
رَفَعَتْ وَاللَّهِ أوْلِيَاءَ اللَّهِ إلَى الْجَنَّةِ « 2 »
: قيامت پايينآورنده و پستكننده است ؛ سوگند به خدا دشمنان خدا را به سوى آتش جهنّم پست نمايد ، و قيامت بلندكننده باشد ؛ به خدا سوگند دوستان خدا را به سوى بهشت بلند نمايد .
هامش
( 1 ) . سورهء اعراف ، آيهء 29 .
( 2 ) . نور الثقلين ، ج 5 ، ص 204 ، ح 10 از كتاب خصال ابن بابويه .