تنبيه : به مقتضاى احاديث بسيار رسول خدا صلى الله عليه و آله و امير المؤمنين و باقى ائمه عليهم السلام در نزد مؤمن وقت معاينهء موت حاضر شوند و سفارش مىنمايند به حضرت ملك الموت در حق او به رفق و مدارا ، و نازل مىشوند بر او ملائكهء رحمت از جانب پروردگار و او را به روح و ريحان و جنّت نعيم بشارت مىدهند .
بيان : زمخشرى در كشاف گفته : تفصيل و تبيين معنى آيه آن است كه انكار شما آيات الهى و افعال او را ، بر وجهى است كه اگر كتاب به شما نازل فرمايد مىگوييد : سحر و افتراست ! و اگر پيغمبر ارسال فرمايد مىگوييد : ساحر و كذاب است ! و اگر باران مىفرستد كه سبب حيات شماست مىگوييد : اين از فلان ستاره است ! بنابراين مرگ و ميراندن را هم مىگوييد : كار خداوند نيست ! پس اگر در اين ادّعا راستگوييد چرا هنگامى كه جان به حلقوم مىرسد نمىتوانيد روح را به بدن برگردانيد ؟ پس ، از اين عدم قدرت شما معلوم مىشود ادّعاى شما درست نيست و خداوند محيى و مميت است و شما هم بايد اين مطلب را تصديق كنيد .
( آيهء 88 - 89 ) ( فَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ * فَرَوْحٌ وَ رَيْحَانٌ وَ جَنَّتُ نَعِيمٍ )
لغت و اعراب :
ريحان به معنى روزى هم آمده است . رَوح يعنى راحتى .
قبل از روح « له » در تقدير است .
تفسير :
پس اگر آن محتضر از مقربان درگاه الهى باشد همانها كه با عنوان سابقون پيشتر ياد شد ؛
پس او را آسايش و روزى پاك و بهشت پرنعمت است .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 103
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٠٣