اهل كشتى خواستند او را به دريا اندازند ، حق تعالى امر فرمود به ماهى كه او را درياب و در شكم خود محافظت نما به طورى كه هيچ جراحتى به او وارد نيايد ، من او را طعمهء تو نساختم . ماهى به كنار دريا دهن باز كرد ، ملاحان او را به طرف ديگر بردند ، باز همان جا پديد آمد . به طرف ديگر بردند ، باز ماهى پيدا شد .
پس ماهى او را بلعيد در حالى كه كار ملامتآورى و ترك اولايى كرده بود و خود را سرزنش مىكرد .
تنبيه : اين مطلب ثابت شده كه انبيا از اوّل عمر تا آخر معصوم مىباشند و گناه و معصيت از آنها صادر نگردد ؛ زيرا قابل شأن و رتبهء نبوّت كسى است كه جميع قواى طبيعيه و حيوانيه و نفسانيهء او مطيع و منقاد و مقهور عقل او باشد ؛ و كسى كه جميع قواى او تابع عقل او شوند محال است كه نافرمانى از او سرزند به جهت آن كه تمام معاصى در نظر عقل قبيح است ، و هر كه معصيتى از او صادر شود ، تا يكى از قواى نفسانى مانند غضبى يا شهوى بر عقل غالب نشود صدور معصيت از او محال باشد . پس بنابراين آياتى كه موهم صدور معصيت از پيامبران باشد ، تأويل به ترك اولى مىشود . البته ترك اولى نيز نافرمانى مىباشد ؛ زيرا شايستهء مقام تقرب و جلالت شأن انبيا نباشد كه خلاف اولى انجام دهند . و به اين ترك اولى دربارهء پيامبران لفظ گناه اطلاق شده و مىشود . لذا فرمودهاند :
حسنات الأبرار سيّئات المقرَّبين .
( آيه 143 و 144 ) ( فَلَوْلَآ أَنَّهُو كَانَ مِنَ الْمُسَبّحِينَ * لَلَبِثَ فِى بَطْنِهِى إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ )
تفسير :
حضرت يونس عليه السلام در تاريكىهاى دريا خدا را ندا نمود : لَّآ إِلهَ إِلَّآ أَنتَ سُبْحنَكَ إِنّى كُنتُ مِنَ الظلِمِينَ . « 1 »
هامش
( 1 ) . سورهء انبيا ، آيهء 87 .