لغت :
ذى الطول يعنى صاحب نعمت و تفضل .
تفسير :
فرو فرستادن اين كتاب ( قرآن ) از جانب خداى مقتدر و شكستناپذير داناست كه آنچه را مصلحت همهء مخلوقات است مىداند .
آمرزندهء گناه و پذيرندهء توبه ، نسبت به اهل ايمان است و سخت كيفر نسبت به كسانى است كه بىايمان از دنيا بروند و از گناه توبه نكنند .
نكته : ذكر اين صفت بعد از مغفرت به جهت آن است كه بنده به جهت اعتماد نمودن بر غفران ، مرتكب محرّمات نشود ؛ بلكه دائم ميان خوف و رجا باشد .
ذِى الطَّوْلِ . . . : صاحب نعمت فراوان و پيوسته كه از روى فضل و احسان به بندگان عطا مىكند . معبودى كه سزاوار ستايش و پرستش باشد جز او نيست و بازگشت همه كس و همه چيز به سوى اوست ، مطيعان را ثواب و عاصيان را عقاب مىرساند .
محققان ، آيه را بر اين وجه تفسير نمودهاند : « غافر الذنب فضلًا ، و قابل التوب وعداً ، و شديد العقاب عدلًا ، وذى الطول كرماً ، و لا إله إلا اللَّه ، إليه المصير فرداً » « 1 » .
[ احوال كافران و مكذّبان ]
( آيه 4 ) ( مَا يُجدِلُ فِى ءَايتِ اللَّهِ إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُواْ فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِى الْبِلدِ )
لغت :
تقلُّب در اين جا به معنى رفت و آمد و جا به جا شدن در حال صحّت و سلامت است .
هامش
( 1 ) . تفسير ابو الفتوح رازى ، ج 9 ، ص 430 .